Verse Indeterminate Saxon

    Hwæt! We Gardena         in geardagum,

    þeodcyninga,         þrym gefrunon,

    hu ða æþelingas         ellen fremedon.

    Oft Scyld Scefing         sceaþena þreatum,

5

    monegum mægþum,         meodosetla ofteah,

    egsode eorlas.         Syððan ærest wearð

    feasceaft funden,         he þæs frofre gebad,

    weox under wolcnum,         weorðmyndum þah,

    oðþæt him æghwylc         þara ymbsittendra

10

    ofer hronrade         hyran scolde,

    gomban gyldan.         þæt wæs god cyning!

    ðæm eafera wæs         æfter cenned,

    geong in geardum,         þone god sende

    folce to frofre;         fyrenðearfe ongeat

15

    þe hie ær drugon         aldorlease

    lange hwile.         Him þæs liffrea,

    wuldres wealdend,         woroldare forgeaf;

    Beowulf wæs breme         (blæd wide sprang),

    Scyldes eafera         Scedelandum in.

20

    Swa sceal geong guma         gode gewyrcean,

    fromum feohgiftum         on fæder bearme,

    þæt hine on ylde         eft gewunigen

    wilgesiþas,         þonne wig cume,

    leode gelæsten;         lofdædum sceal

25

    in mægþa gehwære         man geþeon.

    Him ða Scyld gewat         to gescæphwile

    felahror feran         on frean wære.

    Hi hyne þa ætbæron         to brimes faroðe,

    swæse gesiþas,         swa he selfa bæd,

30

    þenden wordum weold         wine Scyldinga;

    leof landfruma         lange ahte.

    þær æt hyðe stod         hringedstefna,

    isig ond utfus,         æþelinges fær.

    Aledon þa         leofne þeoden,

35

    beaga bryttan,         on bearm scipes,

    mærne be mæste.         þær wæs madma fela

    of feorwegum,         frætwa, gelæded;

    ne hyrde ic cymlicor         ceol gegyrwan

    hildewæpnum         ond heaðowædum,

40

    billum ond byrnum;         him on bearme læg

    madma mænigo,         þa him mid scoldon

    on flodes æht         feor gewitan.

    Nalæs hi hine læssan         lacum teodan,

    þeodgestreonum,         þon þa dydon

45

    þe hine æt frumsceafte         forð onsendon

    ænne ofer yðe         umborwesende.

    þa gyt hie him asetton         segen geldenne

    heah ofer heafod,         leton holm beran,

    geafon on garsecg;         him wæs geomor sefa,

50

    murnende mod.         Men ne cunnon

    secgan to soðe,         selerædende,

    hæleð under heofenum,         hwa þæm hlæste onfeng.

    ða wæs on burgum         Beowulf Scyldinga,

    leof leodcyning,         longe þrage

55

    folcum gefræge         (fæder ellor hwearf,

    aldor of earde),         oþþæt him eft onwoc

    heah Healfdene;         heold þenden lifde,

    gamol ond guðreouw,         glæde Scyldingas.

    ðæm feower bearn         forð gerimed

60

    in worold wocun,         weoroda ræswan,

    Heorogar ond Hroðgar         ond Halga til;

    hyrde ic þæt         wæs Onelan cwen,

    Heaðoscilfingas         healsgebedda.

    þa wæs Hroðgare         heresped gyfen,

65

    wiges weorðmynd,         þæt him his winemagas

    georne hyrdon,         oðð þæt seo geogoð geweox,

    magodriht micel.         Him on mod bearn

    þæt healreced         hatan wolde,

    medoærn micel,         men gewyrcean

70

    þonne yldo bearn         æfre gefrunon,

    ond þær on innan         eall gedælan

    geongum ond ealdum,         swylc him god sealde,

    buton folcscare         ond feorum gumena.

    ða ic wide gefrægn         weorc gebannan

75

    manigre mægþe         geond þisne middangeard,

    folcstede frætwan.         Him on fyrste gelomp,

    ædre mid yldum,         þæt hit wearð ealgearo,

    healærna mæst;         scop him Heort naman

    se þe his wordes geweald         wide hæfde.

80

    He beot ne aleh,         beagas dælde,

    sinc æt symle.         Sele hlifade,

    heah ond horngeap,         heaðowylma bad,

    laðan liges;         ne wæs hit lenge þa gen

    þæt se ecghete         aþumsweorum

85

    æfter wælniðe         wæcnan scolde.

    ða se ellengæst         earfoðlice

    þrage geþolode,         se þe in þystrum bad,

    þæt he dogora gehwam         dream gehyrde

    hludne in healle;         þær wæs hearpan sweg,

90

    swutol sang scopes.         Sægde se þe cuþe

    frumsceaft fira         feorran reccan,

    cwæð þæt se ælmihtiga         eorðan worhte,

    wlitebeorhtne wang,         swa wæter bebugeð,

    gesette sigehreþig         sunnan ond monan

95

    leoman to leohte         landbuendum

    ond gefrætwade         foldan sceatas

    leomum ond leafum,         lif eac gesceop

    cynna gehwylcum         þara ðe cwice hwyrfaþ.

    Swa ða drihtguman         dreamum lifdon

100

    eadiglice,         oððæt an ongan

    fyrene fremman         feond on helle.

    Wæs se grimma gæst         Grendel haten,

    mære mearcstapa,         se þe moras heold,

    fen ond fæsten;         fifelcynnes eard

105

    wonsæli wer         weardode hwile,

    siþðan him scyppend         forscrifen hæfde

    in Caines cynne.         þone cwealm gewræc

    ece drihten,         þæs þe he Abel slog;

    ne gefeah he þære fæhðe,         ac he hine feor forwræc,

110

    metod for þy mane,         mancynne fram.

    þanon untydras         ealle onwocon,

    eotenas ond ylfe         ond orcneas,

    swylce gigantas,         þa wið gode wunnon

    lange þrage;         he him ðæs lean forgeald.

115

    Gewat ða neosian,         syþðan niht becom,

    hean huses,         hu hit Hringdene

    æfter beorþege         gebun hæfdon.

    Fand þa ðær inne         æþelinga gedriht

    swefan æfter symble;         sorge ne cuðon,

120

    wonsceaft wera.         Wiht unhælo,

    grim ond grædig,         gearo sona wæs,

    reoc ond reþe,         ond on ræste genam

    þritig þegna,         þanon eft gewat

    huðe hremig         to ham faran,

125

    mid þære wælfylle         wica neosan.

    ða wæs on uhtan         mid ærdæge

    Grendles guðcræft         gumum undyrne;

    þa wæs æfter wiste         wop up ahafen,

    micel morgensweg.         Mære þeoden,

130

    æþeling ærgod,         unbliðe sæt,

    þolode ðryðswyð,         þegnsorge dreah,

    syðþan hie þæs laðan         last sceawedon,

    wergan gastes;         wæs þæt gewin to strang,

    lað ond longsum.         Næs hit lengra fyrst,

135

    ac ymb ane niht         eft gefremede

    morðbeala mare         ond no mearn fore,

    fæhðe ond fyrene;         wæs to fæst on þam.

    þa wæs eaðfynde         þe him elles hwær

    gerumlicor         ræste sohte,

140

    bed æfter burum,         ða him gebeacnod wæs,

    gesægd soðlice         sweotolan tacne

    healðegnes hete;         heold hyne syðþan

    fyr ond fæstor         se þæm feonde ætwand.

    Swa rixode         ond wið rihte wan,

145

    ana wið eallum,         oðþæt idel stod

    husa selest.         Wæs seo hwil micel;

    XII wintra tid         torn geþolode

    wine Scyldinga,         weana gehwelcne,

    sidra sorga.         Forðam secgum wearð,

150

    ylda bearnum,         undyrne cuð,

    gyddum geomore,         þætte Grendel wan

    hwile wið Hroþgar,         heteniðas wæg,

    fyrene ond fæhðe         fela missera,

    singale sæce,         sibbe ne wolde

155

    wið manna hwone         mægenes Deniga,

    feorhbealo feorran,         fea þingian,

    ne þær nænig witena         wenan þorfte

    beorhtre bote         to banan folmum,

    ac se æglæca         ehtende wæs,

160

    deorc deaþscua,         duguþe ond geogoþe,

    seomade ond syrede,         sinnihte heold

    mistige moras;         men ne cunnon

    hwyder helrunan         hwyrftum scriþað.

    Swa fela fyrena         feond mancynnes,

165

    atol angengea,         oft gefremede,

    heardra hynða.         Heorot eardode,

    sincfage sel         sweartum nihtum;

    no he þone gifstol         gretan moste,

    maþðum for metode,         ne his myne wisse.

170

    þæt wæs wræc micel         wine Scyldinga,

    modes brecða.         Monig oft gesæt

    rice to rune;         ræd eahtedon

    hwæt swiðferhðum         selest wære

    wið færgryrum         to gefremmanne.

175

    Hwilum hie geheton         æt hærgtrafum

    wigweorþunga,         wordum bædon

    þæt him gastbona         geoce gefremede

    wið þeodþreaum.         Swylc wæs þeaw hyra,

    hæþenra hyht;         helle gemundon

180

    in modsefan,         metod hie ne cuþon,

    dæda demend,         ne wiston hie drihten god,

    ne hie huru heofena helm         herian ne cuþon,

    wuldres waldend.         Wa bið þæm ðe sceal

    þurh sliðne nið         sawle bescufan

185

    in fyres fæþm,         frofre ne wenan,

    wihte gewendan;         wel bið þæm þe mot

    æfter deaðdæge         drihten secean

    ond to fæder fæþmum         freoðo wilnian.

    Swa ða mælceare         maga Healfdenes

190

    singala seað,         ne mihte snotor hæleð

    wean onwendan;         wæs þæt gewin to swyð,

    laþ ond longsum,         þe on ða leode becom,

    nydwracu niþgrim,         nihtbealwa mæst.

    þæt fram ham gefrægn         Higelaces þegn,

195

    god mid Geatum,         Grendles dæda;

    se wæs moncynnes         mægenes strengest

    on þæm dæge         þysses lifes,

    æþele ond eacen.         Het him yðlidan

    godne gegyrwan,         cwæð, he guðcyning

200

    ofer swanrade         secean wolde,

    mærne þeoden,         þa him wæs manna þearf.

    ðone siðfæt him         snotere ceorlas

    lythwon logon,         þeah he him leof wære;

    hwetton higerofne,         hæl sceawedon.

205

    Hæfde se goda         Geata leoda

    cempan gecorone         þara þe he cenoste

    findan mihte;         XVna sum

    sundwudu sohte;         secg wisade,

    lagucræftig mon,         landgemyrcu.

210

    Fyrst forð gewat.         Flota wæs on yðum,

    bat under beorge.         Beornas gearwe

    on stefn stigon;         streamas wundon,

    sund wið sande;         secgas bæron

    on bearm nacan         beorhte frætwe,

215

    guðsearo geatolic;         guman ut scufon,

    weras on wilsið,         wudu bundenne.

    Gewat þa ofer wægholm,         winde gefysed,

    flota famiheals         fugle gelicost,

    oðþæt ymb antid         oþres dogores

220

    wundenstefna         gewaden hæfde

    þæt ða liðende         land gesawon,

    brimclifu blican,         beorgas steape,

    side sænæssas;         þa wæs sund liden,

    eoletes æt ende.         þanon up hraðe

225

    Wedera leode         on wang stigon,

    sæwudu sældon         (syrcan hrysedon,

    guðgewædo),         gode þancedon

    þæs þe him yþlade         eaðe wurdon.

    þa of wealle geseah         weard Scildinga,

230

    se þe holmclifu         healdan scolde,

    beran ofer bolcan         beorhte randas,

    fyrdsearu fuslicu;         hine fyrwyt bræc

    modgehygdum,         hwæt þa men wæron.

    Gewat him þa to waroðe         wicge ridan

235

    þegn Hroðgares,         þrymmum cwehte

    mægenwudu mundum,         meþelwordum frægn:

    "Hwæt syndon ge         searohæbbendra,

    byrnum werede,         þe þus brontne ceol

    ofer lagustræte         lædan cwomon,

240

    hider ofer holmas?         ...le wæs

    endesæta,         ægwearde heold,

    þe on land Dena         laðra nænig

    mid scipherge         sceðþan ne meahte.

    No her cuðlicor         cuman ongunnon

245

    lindhæbbende;         ne ge leafnesword

    guðfremmendra         gearwe ne wisson,

    maga gemedu.         Næfre ic maran geseah

    eorla ofer eorþan         ðonne is eower sum,

    secg on searwum;         nis þæt seldguma,

250

    wæpnum geweorðad,         næfne him his wlite leoge,

    ænlic ansyn.         Nu ic eower sceal

    frumcyn witan,         ær ge fyr heonan,

    leassceaweras,         on land Dena

    furþur feran.         Nu ge feorbuend,

255

    mereliðende,         minne gehyrað

    anfealdne geþoht:         Ofost is selest

    to gecyðanne         hwanan eowre cyme syndon."

    Him se yldesta         ondswarode,

    werodes wisa,         wordhord onleac:

260

    "We synt gumcynnes         Geata leode

    ond Higelaces         heorðgeneatas.

    Wæs min fæder         folcum gecyþed,

    æþele ordfruma,         Ecgþeow haten.

    Gebad wintra worn,         ær he on weg hwurfe,

265

    gamol of geardum;         hine gearwe geman

    witena welhwylc         wide geond eorþan.

    We þurh holdne hige         hlaford þinne,

    sunu Healfdenes,         secean cwomon,

    leodgebyrgean;         wes þu us larena god.

270

    Habbað we to þæm mæran         micel ærende,

    Deniga frean,         ne sceal þær dyrne sum

    wesan, þæs ic wene.         þu wast (gif hit is

    swa we soþlice         secgan hyrdon)

    þæt mid Scyldingum         sceaðona ic nat hwylc,

275

    deogol dædhata,         deorcum nihtum

    eaweð þurh egsan         uncuðne nið,

    hynðu ond hrafyl.         Ic þæs Hroðgar mæg

    þurh rumne sefan         ræd gelæran,

    hu he frod ond god         feond oferswyðeþ,

280

    gyf him edwendan         æfre scolde

    bealuwa bisigu,         bot eft cuman,

    ond þa cearwylmas         colran wurðaþ;

    oððe a syþðan         earfoðþrage,

    þreanyd þolað,         þenden þær wunað

285

    on heahstede         husa selest."

    Weard maþelode,         ðær on wicge sæt,

    ombeht unforht:         "æghwæþres sceal

    scearp scyldwiga         gescad witan,

    worda ond worca,         se þe wel þenceð.

290

    Ic þæt gehyre,         þæt þis is hold weorod

    frean Scyldinga.         Gewitaþ forð beran

    wæpen ond gewædu;         ic eow wisige.

    Swylce ic maguþegnas         mine hate

    wið feonda gehwone         flotan eowerne,

295

    niwtyrwydne         nacan on sande

    arum healdan,         oþðæt eft byreð

    ofer lagustreamas         leofne mannan

    wudu wundenhals         to Wedermearce,

    godfremmendra         swylcum gifeþe bið

300

    þæt þone hilderæs         hal gedigeð."

    Gewiton him þa feran.         Flota stille bad,

    seomode on sale         sidfæþmed scip,

    on ancre fæst.         Eoforlic scionon

    ofer hleorberan         gehroden golde,

305

    fah ond fyrheard;         ferhwearde heold

    guþmod grimmon.         Guman onetton,

    sigon ætsomne,         oþþæt hy sæl timbred,

    geatolic ond goldfah,         ongyton mihton;

    þæt wæs foremærost         foldbuendum

310

    receda under roderum,         on þæm se rica bad;

    lixte se leoma         ofer landa fela.

    Him þa hildedeor         hof modigra

    torht getæhte,         þæt hie him to mihton

    gegnum gangan;         guðbeorna sum

315

    wicg gewende,         word æfter cwæð:

    "Mæl is me to feran;         fæder alwalda

    mid arstafum         eowic gehealde

    siða gesunde.         Ic to sæ wille

    wið wrað werod         wearde healdan."

320

    Stræt wæs stanfah,         stig wisode

    gumum ætgædere.         Guðbyrne scan

    heard hondlocen,         hringiren scir

    song in searwum,         þa hie to sele furðum

    in hyra gryregeatwum         gangan cwomon.

325

    Setton sæmeþe         side scyldas,

    rondas regnhearde,         wið þæs recedes weal,

    bugon þa to bence.         Byrnan hringdon,

    guðsearo gumena;         garas stodon,

    sæmanna searo,         samod ætgædere,

330

    æscholt ufan græg;         wæs se irenþreat

    wæpnum gewurþad.         þa ðær wlonc hæleð

    oretmecgas         æfter æþelum frægn:

    "Hwanon ferigeað ge         fætte scyldas,

    græge syrcan         ond grimhelmas,

335

    heresceafta heap?         Ic eom Hroðgares

    ar ond ombiht.         Ne seah ic elþeodige

    þus manige men         modiglicran.

    Wen ic þæt ge for wlenco,         nalles for wræcsiðum,

    ac for higeþrymmum         Hroðgar sohton."

340

    Him þa ellenrof         andswarode,

    wlanc Wedera leod,         word æfter spræc,

    heard under helme:         "We synt Higelaces

    beodgeneatas;         Beowulf is min nama.

    Wille ic asecgan         sunu Healfdenes,

345

    mærum þeodne,         min ærende,

    aldre þinum,         gif he us geunnan wile

    þæt we hine swa godne         gretan moton."

    Wulfgar maþelode         (þæt wæs Wendla leod;

    wæs his modsefa         manegum gecyðed,

350

    wig ond wisdom):         "Ic þæs wine Deniga,

    frean Scildinga,         frinan wille,

    beaga bryttan,         swa þu bena eart,

    þeoden mærne,         ymb þinne sið,

    ond þe þa ondsware         ædre gecyðan

355

    ðe me se goda         agifan þenceð."

    Hwearf þa hrædlice         þær Hroðgar sæt

    eald ond anhar         mid his eorla gedriht;

    eode ellenrof,         þæt he for eaxlum gestod

    Deniga frean;         cuþe he duguðe þeaw.

360

    Wulfgar maðelode         to his winedrihtne:

    "Her syndon geferede,         feorran cumene

    ofer geofenes begang         Geata leode;

    þone yldestan         oretmecgas

    Beowulf nemnað.         Hy benan synt

365

    þæt hie, þeoden min,         wið þe moton

    wordum wrixlan.         No ðu him wearne geteoh

    ðinra gegncwida,         glædman Hroðgar.

    Hy on wiggetawum         wyrðe þinceað

    eorla geæhtlan;         huru se aldor deah,

370

    se þæm heaðorincum         hider wisade."

    Hroðgar maþelode,         helm Scyldinga:

    "Ic hine cuðe         cnihtwesende.

    Wæs his ealdfæder         Ecgþeo haten,

    ðæm to ham forgeaf         Hreþel Geata

375

    angan dohtor;         is his eafora nu

    heard her cumen,         sohte holdne wine.

    ðonne sægdon þæt         sæliþende,

    þa ðe gifsceattas         Geata fyredon

    þyder to þance,         þæt he XXXtiges

380

    manna mægencræft         on his mundgripe

    heaþorof hæbbe.         Hine halig god

    for arstafum         us onsende,

    to Westdenum,         þæs ic wen hæbbe,

    wið Grendles gryre.         Ic þæm godan sceal

385

    for his modþræce         madmas beodan.

    Beo ðu on ofeste,         hat in gan

    seon sibbegedriht         samod ætgædere;

    gesaga him eac wordum         þæt hie sint wilcuman

    Deniga leodum."        

390

            word inne abead:

    "Eow het secgan         sigedrihten min,

    aldor Eastdena,         þæt he eower æþelu can,

    ond ge him syndon         ofer sæwylmas

    heardhicgende         hider wilcuman.

395

    Nu ge moton gangan         in eowrum guðgeatawum

    under heregriman         Hroðgar geseon;

    lætað hildebord         her onbidan,

    wudu, wælsceaftas,         worda geþinges."

    Aras þa se rica,         ymb hine rinc manig,

400

    þryðlic þegna heap;         sume þær bidon,

    heaðoreaf heoldon,         swa him se hearda bebead.

    Snyredon ætsomne,         þa secg wisode,

    under Heorotes hrof        

    heard under helme,         þæt he on heoðe gestod.

405

    Beowulf maðelode         (on him byrne scan,

    searonet seowed         smiþes orþancum):

    "Wæs þu, Hroðgar, hal!         Ic eom Higelaces

    mæg ond magoðegn;         hæbbe ic mærða fela

    ongunnen on geogoþe.         Me wearð Grendles þing

410

    on minre eþeltyrf         undyrne cuð;

    secgað sæliðend         þæt þæs sele stande,

    reced selesta,         rinca gehwylcum

    idel ond unnyt,         siððan æfenleoht

    under heofenes hador         beholen weorþeð.

415

    þa me þæt gelærdon         leode mine

    þa selestan,         snotere ceorlas,

    þeoden Hroðgar,         þæt ic þe sohte,

    forþan hie mægenes cræft         minne cuþon,

    selfe ofersawon,         ða ic of searwum cwom,

420

    fah from feondum,         þær ic fife geband,

    yðde eotena cyn         ond on yðum slog

    niceras nihtes,         nearoþearfe dreah,

    wræc Wedera nið         (wean ahsodon),

    forgrand gramum,         ond nu wið Grendel sceal,

425

    wið þam aglæcan,         ana gehegan

    ðing wið þyrse.         Ic þe nu ða,

    brego Beorhtdena,         biddan wille,

    eodor Scyldinga,         anre bene,

    þæt ðu me ne forwyrne,         wigendra hleo,

430

    freowine folca,         nu ic þus feorran com,

    þæt ic mote ana         ond minra eorla gedryht,

    þes hearda heap,         Heorot fælsian.

    Hæbbe ic eac geahsod         þæt se æglæca

    for his wonhydum         wæpna ne recceð.

435

    Ic þæt þonne forhicge         (swa me Higelac sie,

    min mondrihten,         modes bliðe),

    þæt ic sweord bere         oþðe sidne scyld,

    geolorand to guþe,         ac ic mid grape sceal

    fon wið feonde         ond ymb feorh sacan,

440

    lað wið laþum;         ðær gelyfan sceal

    dryhtnes dome         se þe hine deað nimeð.

    Wen ic þæt he wille,         gif he wealdan mot,

    in þæm guðsele         Geotena leode

    etan unforhte,         swa he oft dyde,

445

    mægen Hreðmanna.         Na þu minne þearft

    hafalan hydan,         ac he me habban wile

    dreore fahne,         gif mec deað nimeð.

    Byreð blodig wæl,         byrgean þenceð,

    eteð angenga         unmurnlice,

450

    mearcað morhopu;         no ðu ymb mines ne þearft

    lices feorme         leng sorgian.

    Onsend Higelace,         gif mec hild nime,

    beaduscruda betst,         þæt mine breost wereð,

    hrægla selest;         þæt is Hrædlan laf,

455

    Welandes geweorc.         Gæð a wyrd swa hio scel."

    Hroðgar maþelode,         helm Scyldinga:

    "For gewyrhtum þu,         wine min Beowulf,

    ond for arstafum         usic sohtest.

    Gesloh þin fæder         fæhðe mæste;

460

    wearþ he Heaþolafe         to handbonan

    mid Wilfingum;         ða hine Wedera cyn

    for herebrogan         habban ne mihte.

    þanon he gesohte         Suðdena folc

    ofer yða gewealc,         Arscyldinga.

465

    ða ic furþum weold         folce Deniga

    ond on geogoðe heold         ginne rice,

    hordburh hæleþa;         ða wæs Heregar dead,

    min yldra mæg         unlifigende,

    bearn Healfdenes;         se wæs betera ðonne ic.

470

    Siððan þa fæhðe         feo þingode;

    sende ic Wylfingum         ofer wæteres hrycg

    ealde madmas;         he me aþas swor.

    Sorh is me to secganne         on sefan minum

    gumena ængum         hwæt me Grendel hafað

475

    hynðo on Heorote         mid his heteþancum,

    færniða gefremed.         Is min fletwerod,

    wigheap gewanod;         hie wyrd forsweop

    on Grendles gryre.         God eaþe mæg

    þone dolsceaðan         dæda getwæfan.

480

    Ful oft gebeotedon         beore druncne

    ofer ealowæge         oretmecgas

    þæt hie in beorsele         bidan woldon

    Grendles guþe         mid gryrum ecga.

    ðonne wæs þeos medoheal         on morgentid,

485

    drihtsele dreorfah,         þonne dæg lixte,

    eal bencþelu         blode bestymed,

    heall heorudreore;         ahte ic holdra þy læs,

    deorre duguðe,         þe þa deað fornam.

    Site nu to symle         ond onsæl meoto,

490

    sigehreð secgum,         swa þin sefa hwette."

    þa wæs Geatmæcgum         geador ætsomne

    on beorsele         benc gerymed;

    þær swiðferhþe         sittan eodon,

    þryðum dealle.         þegn nytte beheold,

495

    se þe on handa bær         hroden ealowæge,

    scencte scir wered.         Scop hwilum sang

    hador on Heorote.         þær wæs hæleða dream,

    duguð unlytel         Dena ond Wedera.

    Unferð maþelode,         Ecglafes bearn,

500

    þe æt fotum sæt         frean Scyldinga,

    onband beadurune         (wæs him Beowulfes sið,

    modges merefaran,         micel æfþunca,

    forþon þe he ne uþe         þæt ænig oðer man

    æfre mærða þon ma         middangeardes

505

    gehedde under heofenum         þonne he sylfa):

    "Eart þu se Beowulf,         se þe wið Brecan wunne,

    on sidne sæ         ymb sund flite,

    ðær git for wlence         wada cunnedon

    ond for dolgilpe         on deop wæter

510

    aldrum neþdon?         Ne inc ænig mon,

    ne leof ne lað,         belean mihte

    sorhfullne sið,         þa git on sund reon.

    þær git eagorstream         earmum þehton,

    mæton merestræta,         mundum brugdon,

515

    glidon ofer garsecg;         geofon yþum weol,

    wintrys wylmum.         Git on wæteres æht

    seofon niht swuncon;         he þe æt sunde oferflat,

    hæfde mare mægen.         þa hine on morgentid

    on Heaþoræmas         holm up ætbær;

520

    ðonon he gesohte         swæsne eðel,

    leof his leodum,         lond Brondinga,

    freoðoburh fægere,         þær he folc ahte,

    burh ond beagas.         Beot eal wið þe

    sunu Beanstanes         soðe gelæste.

525

    ðonne wene ic to þe         wyrsan geþingea,

    ðeah þu heaðoræsa         gehwær dohte,

    grimre guðe,         gif þu Grendles dearst

    nihtlongne fyrst         nean bidan."

    Beowulf maþelode,         bearn Ecgþeowes:

530

    "Hwæt! þu worn fela,         wine min Unferð,

    beore druncen         ymb Brecan spræce,

    sægdest from his siðe.         Soð ic talige,

    þæt ic merestrengo         maran ahte,

    earfeþo on yþum,         ðonne ænig oþer man.

535

    Wit þæt gecwædon         cnihtwesende

    ond gebeotedon         (wæron begen þa git

    on geogoðfeore)         þæt wit on garsecg ut

    aldrum neðdon,         ond þæt geæfndon swa.

    Hæfdon swurd nacod,         þa wit on sund reon,

540

    heard on handa;         wit unc wið hronfixas

    werian þohton.         No he wiht fram me

    flodyþum feor         fleotan meahte,

    hraþor on holme;         no ic fram him wolde.

    ða wit ætsomne         on sæ wæron

545

    fif nihta fyrst,         oþþæt unc flod todraf,

    wado weallende,         wedera cealdost,

    nipende niht,         ond norþanwind

    heaðogrim ondhwearf;         hreo wæron yþa.

    Wæs merefixa         mod onhrered;

550

    þær me wið laðum         licsyrce min,

    heard, hondlocen,         helpe gefremede,

    beadohrægl broden         on breostum læg

    golde gegyrwed.         Me to grunde teah

    fah feondscaða,         fæste hæfde

555

    grim on grape;         hwæþre me gyfeþe wearð

    þæt ic aglæcan         orde geræhte,

    hildebille;         heaþoræs fornam

    mihtig meredeor         þurh mine hand.

    Swa mec gelome         laðgeteonan

560

    þreatedon þearle.         Ic him þenode

    deoran sweorde,         swa hit gedefe wæs.

    Næs hie ðære fylle         gefean hæfdon,

    manfordædlan,         þæt hie me þegon,

    symbel ymbsæton         sægrunde neah;

565

    ac on mergenne         mecum wunde

    be yðlafe         uppe lægon,

    sweordum aswefede,         þæt syðþan na

    ymb brontne ford         brimliðende

    lade ne letton.         Leoht eastan com,

570

    beorht beacen godes;         brimu swaþredon,

    þæt ic sænæssas         geseon mihte,

    windige weallas.         Wyrd oft nereð

    unfægne eorl,         þonne his ellen deah.

    Hwæþere me gesælde         þæt ic mid sweorde ofsloh

575

    niceras nigene.         No ic on niht gefrægn

    under heofones hwealf         heardran feohtan,

    ne on egstreamum         earmran mannon;

    hwaþere ic fara feng         feore gedigde,

    siþes werig.         ða mec sæ oþbær,

580

    flod æfter faroðe         on Finna land,

    wadu weallendu.         No ic wiht fram þe

    swylcra searoniða         secgan hyrde,

    billa brogan.         Breca næfre git

    æt heaðolace,         ne gehwæþer incer,

585

    swa deorlice         dæd gefremede

    fagum sweordum         (no ic þæs fela gylpe),

    þeah ðu þinum broðrum         to banan wurde,

    heafodmægum;         þæs þu in helle scealt

    werhðo dreogan,         þeah þin wit duge.

590

    Secge ic þe to soðe,         sunu Ecglafes,

    þæt næfre Grendel swa fela         gryra gefremede,

    atol æglæca,         ealdre þinum,

    hynðo on Heorote,         gif þin hige wære,

    sefa swa searogrim,         swa þu self talast.

595

    Ac he hafað onfunden         þæt he þa fæhðe ne þearf,

    atole ecgþræce         eower leode

    swiðe onsittan,         Sigescyldinga;

    nymeð nydbade,         nænegum arað

    leode Deniga,         ac he lust wigeð,

600

    swefeð ond sendeþ,         secce ne weneþ

    to Gardenum.         Ac ic him Geata sceal

    eafoð ond ellen         ungeara nu,

    guþe gebeodan.         Gæþ eft se þe mot

    to medo modig,         siþþan morgenleoht

605

    ofer ylda bearn         oþres dogores,

    sunne sweglwered         suþan scineð."

    þa wæs on salum         sinces brytta,

    gamolfeax ond guðrof;         geoce gelyfde

    brego Beorhtdena,         gehyrde on Beowulfe

610

    folces hyrde         fæstrædne geþoht.

    ðær wæs hæleþa hleahtor,         hlyn swynsode,

    word wæron wynsume.         Eode Wealhþeow forð,

    cwen Hroðgares,         cynna gemyndig,

    grette goldhroden         guman on healle,

615

    ond þa freolic wif         ful gesealde

    ærest Eastdena         eþelwearde,

    bæd hine bliðne         æt þære beorþege,

    leodum leofne.         He on lust geþeah

    symbel ond seleful,         sigerof kyning.

620

    Ymbeode þa         ides Helminga

    duguþe ond geogoþe         dæl æghwylcne,

    sincfato sealde,         oþþæt sæl alamp

    þæt hio Beowulfe,         beaghroden cwen

    mode geþungen,         medoful ætbær;

625

    grette Geata leod,         gode þancode

    wisfæst wordum         þæs ðe hire se willa gelamp

    þæt heo on ænigne         eorl gelyfde

    fyrena frofre.         He þæt ful geþeah,

    wælreow wiga,         æt Wealhþeon,

630

    ond þa gyddode         guþe gefysed;

    Beowulf maþelode,         bearn Ecgþeowes:

    "Ic þæt hogode,         þa ic on holm gestah,

    sæbat gesæt         mid minra secga gedriht,

    þæt ic anunga         eowra leoda

635

    willan geworhte         oþðe on wæl crunge,

    feondgrapum fæst.         Ic gefremman sceal

    eorlic ellen,         oþðe endedæg

    on þisse meoduhealle         minne gebidan."

    ðam wife þa word         wel licodon,

640

    gilpcwide Geates;         eode goldhroden

    freolicu folccwen         to hire frean sittan.

    þa wæs eft swa ær         inne on healle

    þryðword sprecen,         ðeod on sælum,

    sigefolca sweg,         oþþæt semninga

645

    sunu Healfdenes         secean wolde

    æfenræste;         wiste þæm ahlæcan

    to þæm heahsele         hilde geþinged,

    siððan hie sunnan leoht         geseon ne meahton,

    oþðe nipende         niht ofer ealle,

650

    scaduhelma gesceapu         scriðan cwoman,

    wan under wolcnum.         Werod eall aras.

    Gegrette þa         guma oþerne,

    Hroðgar Beowulf,         ond him hæl abead,

    winærnes geweald,         ond þæt word acwæð:

655

    "Næfre ic ænegum men         ær alyfde,

    siþðan ic hond ond rond         hebban mihte,

    ðryþærn Dena         buton þe nu ða.

    Hafa nu ond geheald         husa selest,

    gemyne mærþo,         mægenellen cyð,

660

    waca wið wraþum.         Ne bið þe wilna gad,

    gif þu þæt ellenweorc         aldre gedigest."

    ða him Hroþgar gewat         mid his hæleþa gedryht,

    eodur Scyldinga,         ut of healle;

    wolde wigfruma         Wealhþeo secan,

665

    cwen to gebeddan.         Hæfde kyningwuldor

    Grendle togeanes,         swa guman gefrungon,

    seleweard aseted;         sundornytte beheold

    ymb aldor Dena,         eotonweard abead.

    Huru Geata leod         georne truwode

670

    modgan mægnes,         metodes hyldo.

    ða he him of dyde         isernbyrnan,

    helm of hafelan,         sealde his hyrsted sweord,

    irena cyst,         ombihtþegne,

    ond gehealdan het         hildegeatwe.

675

    Gespræc þa se goda         gylpworda sum,

    Beowulf Geata,         ær he on bed stige:

    "No ic me an herewæsmun         hnagran talige,

    guþgeweorca,         þonne Grendel hine;

    forþan ic hine sweorde         swebban nelle,

680

    aldre beneotan,         þeah ic eal mæge.

    Nat he þara goda         þæt he me ongean slea,

    rand geheawe,         þeah ðe he rof sie

    niþgeweorca;         ac wit on niht sculon

    secge ofersittan,         gif he gesecean dear

685

    wig ofer wæpen,         ond siþðan witig god

    on swa hwæþere hond,         halig dryhten,

    mærðo deme,         swa him gemet þince."

    Hylde hine þa heaþodeor,         hleorbolster onfeng

    eorles andwlitan,         ond hine ymb monig

690

    snellic særinc         selereste gebeah.

    Nænig heora þohte         þæt he þanon scolde

    eft eardlufan         æfre gesecean,

    folc oþðe freoburh,         þær he afeded wæs;

    ac hie hæfdon gefrunen         þæt hie ær to fela micles

695

    in þæm winsele         wældeað fornam,

    Denigea leode.         Ac him dryhten forgeaf

    wigspeda gewiofu,         Wedera leodum,

    frofor ond fultum,         þæt hie feond heora

    ðurh anes cræft         ealle ofercomon,

700

    selfes mihtum.         Soð is gecyþed

    þæt mihtig god         manna cynnes

    weold wideferhð.         Com on wanre niht

    scriðan sceadugenga.         Sceotend swæfon,

    þa þæt hornreced         healdan scoldon,

705

    ealle buton anum.         þæt wæs yldum cuþ

    þæt hie ne moste,         þa metod nolde,

    se scynscaþa         under sceadu bregdan;

    ac he wæccende         wraþum on andan

    bad bolgenmod         beadwa geþinges.

710

    ða com of more         under misthleoþum

    Grendel gongan,         godes yrre bær;

    mynte se manscaða         manna cynnes

    sumne besyrwan         in sele þam hean.

    Wod under wolcnum         to þæs þe he winreced,

715

    goldsele gumena,         gearwost wisse,

    fættum fahne.         Ne wæs þæt forma sið

    þæt he Hroþgares         ham gesohte;

    næfre he on aldordagum         ær ne siþðan

    heardran hæle,         healðegnas fand.

720

    Com þa to recede         rinc siðian,

    dreamum bedæled.         Duru sona onarn,

    fyrbendum fæst,         syþðan he hire folmum æthran;

    onbræd þa bealohydig,         ða he gebolgen wæs,

    recedes muþan.         Raþe æfter þon

725

    on fagne flor         feond treddode,

    eode yrremod;         him of eagum stod

    ligge gelicost         leoht unfæger.

    Geseah he in recede         rinca manige,

    swefan sibbegedriht         samod ætgædere,

730

    magorinca heap.         þa his mod ahlog;

    mynte þæt he gedælde,         ærþon dæg cwome,

    atol aglæca,         anra gehwylces

    lif wið lice,         þa him alumpen wæs

    wistfylle wen.         Ne wæs þæt wyrd þa gen

735

    þæt he ma moste         manna cynnes

    ðicgean ofer þa niht.         þryðswyð beheold

    mæg Higelaces,         hu se manscaða

    under færgripum         gefaran wolde.

    Ne þæt se aglæca         yldan þohte,

740

    ac he gefeng hraðe         forman siðe

    slæpendne rinc,         slat unwearnum,

    bat banlocan,         blod edrum dranc,

    synsnædum swealh;         sona hæfde

    unlyfigendes         eal gefeormod,

745

    fet ond folma.         Forð near ætstop,

    nam þa mid handa         higeþihtigne

    rinc on ræste,         ræhte ongean

    feond mid folme;         he onfeng hraþe

    inwitþancum         ond wið earm gesæt.

750

    Sona þæt onfunde         fyrena hyrde

    þæt he ne mette         middangeardes,

    eorþan sceata,         on elran men

    mundgripe maran.         He on mode wearð

    forht on ferhðe;         no þy ær fram meahte.

755

    Hyge wæs him hinfus,         wolde on heolster fleon,

    secan deofla gedræg;         ne wæs his drohtoð þær

    swylce he on ealderdagum         ær gemette.

    Gemunde þa se goda,         mæg Higelaces,

    æfenspræce,         uplang astod

760

    ond him fæste wiðfeng;         fingras burston.

    Eoten wæs utweard;         eorl furþur stop.

    Mynte se mæra,         þær he meahte swa,

    widre gewindan         ond on weg þanon

    fleon on fenhopu;         wiste his fingra geweald

765

    on grames grapum.         þæt wæs geocor sið

    þæt se hearmscaþa         to Heorute ateah.

    Dryhtsele dynede;         Denum eallum wearð,

    ceasterbuendum,         cenra gehwylcum,

    eorlum ealuscerwen.         Yrre wæron begen,

770

    reþe renweardas.         Reced hlynsode.

    þa wæs wundor micel         þæt se winsele

    wiðhæfde heaþodeorum,         þæt he on hrusan ne feol,

    fæger foldbold;         ac he þæs fæste wæs

    innan ond utan         irenbendum

775

    searoþoncum besmiþod.         þær fram sylle abeag

    medubenc monig,         mine gefræge,

    golde geregnad,         þær þa graman wunnon.

    þæs ne wendon ær         witan Scyldinga

    þæt hit a mid gemete         manna ænig,

780

    betlic ond banfag,         tobrecan meahte,

    listum tolucan,         nymþe liges fæþm

    swulge on swaþule.         Sweg up astag

    niwe geneahhe;         Norðdenum stod

    atelic egesa,         anra gehwylcum

785

    þara þe of wealle         wop gehyrdon,

    gryreleoð galan         godes ondsacan,

    sigeleasne sang,         sar wanigean

    helle hæfton.         Heold hine fæste

    se þe manna wæs         mægene strengest

790

    on þæm dæge         þysses lifes.

    Nolde eorla hleo         ænige þinga

    þone cwealmcuman         cwicne forlætan,

    ne his lifdagas         leoda ænigum

    nytte tealde.         þær genehost brægd

795

    eorl Beowulfes         ealde lafe,

    wolde freadrihtnes         feorh ealgian,

    mæres þeodnes,         ðær hie meahton swa.

    Hie þæt ne wiston,         þa hie gewin drugon,

    heardhicgende         hildemecgas,

800

    ond on healfa gehwone         heawan þohton,

    sawle secan,         þone synscaðan

    ænig ofer eorþan         irenna cyst,

    guðbilla nan,         gretan nolde,

    ac he sigewæpnum         forsworen hæfde,

805

    ecga gehwylcre.         Scolde his aldorgedal

    on ðæm dæge         þysses lifes

    earmlic wurðan,         ond se ellorgast

    on feonda geweald         feor siðian.

    ða þæt onfunde         se þe fela æror

810

    modes myrðe         manna cynne,

    fyrene gefremede         (he wæs fag wið god),

    þæt him se lichoma         læstan nolde,

    ac hine se modega         mæg Hygelaces

    hæfde be honda;         wæs gehwæþer oðrum

815

    lifigende lað.         Licsar gebad

    atol æglæca;         him on eaxle wearð

    syndolh sweotol,         seonowe onsprungon,

    burston banlocan.         Beowulfe wearð

    guðhreð gyfeþe;         scolde Grendel þonan

820

    feorhseoc fleon         under fenhleoðu,

    secean wynleas wic;         wiste þe geornor

    þæt his aldres wæs         ende gegongen,

    dogera dægrim.         Denum eallum wearð

    æfter þam wælræse         willa gelumpen.

825

    Hæfde þa gefælsod         se þe ær feorran com,

    snotor ond swyðferhð,         sele Hroðgares,

    genered wið niðe;         nihtweorce gefeh,

    ellenmærþum.         Hæfde Eastdenum

    Geatmecga leod         gilp gelæsted,

830

    swylce oncyþðe         ealle gebette,

    inwidsorge,         þe hie ær drugon

    ond for þreanydum         þolian scoldon,

    torn unlytel.         þæt wæs tacen sweotol,

    syþðan hildedeor         hond alegde,

835

    earm ond eaxle         (þær wæs eal geador

    Grendles grape)         under geapne hrof.

    ða wæs on morgen         mine gefræge

    ymb þa gifhealle         guðrinc monig;

    ferdon folctogan         feorran ond nean

840

    geond widwegas         wundor sceawian,

    laþes lastas.         No his lifgedal

    sarlic þuhte         secga ænegum

    þara þe tirleases         trode sceawode,

    hu he werigmod         on weg þanon,

845

    niða ofercumen,         on nicera mere

    fæge ond geflymed         feorhlastas bær.

    ðær wæs on blode         brim weallende,

    atol yða geswing         eal gemenged

    haton heolfre,         heorodreore weol.

850

    Deaðfæge deog,         siððan dreama leas

    in fenfreoðo         feorh alegde,

    hæþene sawle;         þær him hel onfeng.

    þanon eft gewiton         ealdgesiðas,

    swylce geong manig         of gomenwaþe

855

    fram mere modge         mearum ridan,

    beornas on blancum.         ðær wæs Beowulfes

    mærðo mæned;         monig oft gecwæð

    þætte suð ne norð         be sæm tweonum

    ofer eormengrund         oþer nænig

860

    under swegles begong         selra nære

    rondhæbbendra,         rices wyrðra.

    Ne hie huru winedrihten         wiht ne logon,

    glædne Hroðgar,         ac þæt wæs god cyning.

    Hwilum heaþorofe         hleapan leton,

865

    on geflit faran         fealwe mearas

    ðær him foldwegas         fægere þuhton,

    cystum cuðe.         Hwilum cyninges þegn,

    guma gilphlæden,         gidda gemyndig,

    se ðe ealfela         ealdgesegena

870

    worn gemunde,         word oþer fand

    soðe gebunden;         secg eft ongan

    sið Beowulfes         snyttrum styrian

    ond on sped wrecan         spel gerade,

    wordum wrixlan.         Welhwylc gecwæð

875

    þæt he fram Sigemundes         secgan hyrde

    ellendædum,         uncuþes fela,

    Wælsinges gewin,         wide siðas,

    þara þe gumena bearn         gearwe ne wiston,

    fæhðe ond fyrena,         buton Fitela mid hine,

880

    þonne he swulces hwæt         secgan wolde,

    eam his nefan,         swa hie a wæron

    æt niða gehwam         nydgesteallan;

    hæfdon ealfela         eotena cynnes

    sweordum gesæged.         Sigemunde gesprong

885

    æfter deaðdæge         dom unlytel,

    syþðan wiges heard         wyrm acwealde,

    hordes hyrde.         He under harne stan,

    æþelinges bearn,         ana geneðde

    frecne dæde,         ne wæs him Fitela mid.

890

    Hwæþre him gesælde         ðæt þæt swurd þurhwod

    wrætlicne wyrm,         þæt hit on wealle ætstod,

    dryhtlic iren;         draca morðre swealt.

    Hæfde aglæca         elne gegongen

    þæt he beahhordes         brucan moste

895

    selfes dome;         sæbat gehleod,

    bær on bearm scipes         beorhte frætwa,

    Wælses eafera.         Wyrm hat gemealt.

    Se wæs wreccena         wide mærost

    ofer werþeode,         wigendra hleo,

900

    ellendædum         (he þæs ær onðah),

    siððan Heremodes         hild sweðrode,

    eafoð ond ellen.         He mid Eotenum wearð

    on feonda geweald         forð forlacen,

    snude forsended.         Hine sorhwylmas

905

    lemede to lange;         he his leodum wearð,

    eallum æþellingum         to aldorceare;

    swylce oft bemearn         ærran mælum

    swiðferhþes sið         snotor ceorl monig,

    se þe him bealwa to         bote gelyfde,

910

    þæt þæt ðeodnes bearn         geþeon scolde,

    fæderæþelum onfon,         folc gehealdan,

    hord ond hleoburh,         hæleþa rice,

    eðel Scyldinga.         He þær eallum wearð,

    mæg Higelaces,         manna cynne,

915

    freondum gefægra;         hine fyren onwod.

    Hwilum flitende         fealwe stræte

    mearum mæton.         ða wæs morgenleoht

    scofen ond scynded.         Eode scealc monig

    swiðhicgende         to sele þam hean

920

    searowundor seon;         swylce self cyning

    of brydbure,         beahhorda weard,

    tryddode tirfæst         getrume micle,

    cystum gecyþed,         ond his cwen mid him

    medostigge mæt         mægþa hose.

925

    Hroðgar maþelode         (he to healle geong,

    stod on stapole,         geseah steapne hrof,

    golde fahne,         ond Grendles hond):

    "ðisse ansyne         alwealdan þanc

    lungre gelimpe!         Fela ic laþes gebad,

930

    grynna æt Grendle;         a mæg god wyrcan

    wunder æfter wundre,         wuldres hyrde.

    ðæt wæs ungeara         þæt ic ænigra me

    weana ne wende         to widan feore

    bote gebidan,         þonne blode fah

935

    husa selest         heorodreorig stod,

    wea widscofen         witena gehwylcum

    ðara þe ne wendon         þæt hie wideferhð

    leoda landgeweorc         laþum beweredon

    scuccum ond scinnum.         Nu scealc hafað

940

    þurh drihtnes miht         dæd gefremede

    ðe we ealle         ær ne meahton

    snyttrum besyrwan.         Hwæt, þæt secgan mæg

    efne swa hwylc mægþa         swa ðone magan cende

    æfter gumcynnum,         gyf heo gyt lyfað,

945

    þæt hyre ealdmetod         este wære

    bearngebyrdo.         Nu ic, Beowulf, þec,

    secg betsta,         me for sunu wylle

    freogan on ferhþe;         heald forð tela

    niwe sibbe.         Ne bið þe nænigra gad

950

    worolde wilna,         þe ic geweald hæbbe.

    Ful oft ic for læssan         lean teohhode,

    hordweorþunge         hnahran rince,

    sæmran æt sæcce.         þu þe self hafast

    dædum gefremed         þæt þin dom lyfað

955

    awa to aldre.         Alwalda þec

    gode forgylde,         swa he nu gyt dyde!"

    Beowulf maþelode,         bearn Ecþeowes:

    "We þæt ellenweorc         estum miclum,

    feohtan fremedon,         frecne geneðdon

960

    eafoð uncuþes.         Uþe ic swiþor

    þæt ðu hine selfne         geseon moste,

    feond on frætewum         fylwerigne.

    Ic hine hrædlice         heardan clammum

    on wælbedde         wriþan þohte,

965

    þæt he for mundgripe         minum scolde

    licgean lifbysig,         butan his lic swice.

    Ic hine ne mihte,         þa metod nolde,

    ganges getwæman,         no ic him þæs georne ætfealh,

    feorhgeniðlan;         wæs to foremihtig

970

    feond on feþe.         Hwæþere he his folme forlet

    to lifwraþe         last weardian,

    earm ond eaxle.         No þær ænige swa þeah

    feasceaft guma         frofre gebohte;

    no þy leng leofað         laðgeteona,

975

    synnum geswenced,         ac hyne sar hafað

    mid nydgripe         nearwe befongen,

    balwon bendum.         ðær abidan sceal

    maga mane fah         miclan domes,

    hu him scir metod         scrifan wille."

980

    ða wæs swigra secg,         sunu Eclafes,

    on gylpspræce         guðgeweorca,

    siþðan æþelingas         eorles cræfte

    ofer heanne hrof         hand sceawedon,

    feondes fingras.         Foran æghwylc wæs,

985

    stiðra nægla gehwylc,         style gelicost,

    hæþenes handsporu         hilderinces,

    egl, unheoru.         æghwylc gecwæð

    þæt him heardra nan         hrinan wolde

    iren ærgod,         þæt ðæs ahlæcan

990

    blodge beadufolme         onberan wolde.

    ða wæs haten hreþe         Heort innanweard

    folmum gefrætwod.         Fela þæra wæs,

    wera ond wifa,         þe þæt winreced,

    gestsele gyredon.         Goldfag scinon

995

    web æfter wagum,         wundorsiona fela

    secga gehwylcum         þara þe on swylc starað.

    Wæs þæt beorhte bold         tobrocen swiðe,

    eal inneweard         irenbendum fæst,

    heorras tohlidene.         Hrof ana genæs,

1000

    ealles ansund,         þe se aglæca,

    fyrendædum fag,         on fleam gewand,

    aldres orwena.         No þæt yðe byð

    to befleonne,         fremme se þe wille,

    ac gesecan sceal         sawlberendra,

1005

    nyde genydde,         niþða bearna,

    grundbuendra         gearwe stowe,

    þær his lichoma         legerbedde fæst

    swefeþ æfter symle.         þa wæs sæl ond mæl

    þæt to healle gang         Healfdenes sunu;

1010

    wolde self cyning         symbel þicgan.

    Ne gefrægen ic þa mægþe         maran weorode

    ymb hyra sincgyfan         sel gebæran.

    Bugon þa to bence         blædagande,

    fylle gefægon;         fægere geþægon

1015

    medoful manig         magas þara

    swiðhicgende         on sele þam hean,

    Hroðgar ond Hroþulf.         Heorot innan wæs

    freondum afylled;         nalles facenstafas

    þeodscyldingas         þenden fremedon.

1020

    Forgeaf þa Beowulfe         bearn Healfdenes

    segen gyldenne         sigores to leane;

    hroden hildecumbor,         helm ond byrnan,

    mære maðþumsweord         manige gesawon

    beforan beorn beran.         Beowulf geþah

1025

    ful on flette;         no he þære feohgyfte

    for sceotendum         scamigan ðorfte.

    Ne gefrægn ic freondlicor         feower madmas

    golde gegyrede         gummanna fela

    in ealobence         oðrum gesellan.

1030

    Ymb þæs helmes hrof         heafodbeorge

    wirum bewunden         walu utan heold,

    þæt him fela laf         frecne ne meahton

    scurheard sceþðan,         þonne scyldfreca

    ongean gramum         gangan scolde.

1035

    Heht ða eorla hleo         eahta mearas

    fætedhleore         on flet teon,

    in under eoderas.         þara anum stod

    sadol searwum fah,         since gewurþad;

    þæt wæs hildesetl         heahcyninges,

1040

    ðonne sweorda gelac         sunu Healfdenes

    efnan wolde.         Næfre on ore læg

    widcuþes wig,         ðonne walu feollon.

    Ond ða Beowulfe         bega gehwæþres

    eodor Ingwina         onweald geteah,

1045

    wicga ond wæpna,         het hine wel brucan.

    Swa manlice         mære þeoden,

    hordweard hæleþa,         heaþoræsas geald

    mearum ond madmum,         swa hy næfre man lyhð,

    se þe secgan wile         soð æfter rihte.

1050

    ða gyt æghwylcum         eorla drihten

    þara þe mid Beowulfe         brimlade teah

    on þære medubence         maþðum gesealde,

    yrfelafe,         ond þone ænne heht

    golde forgyldan,         þone ðe Grendel ær

1055

    mane acwealde,         swa he hyra ma wolde,

    nefne him witig god         wyrd forstode

    ond ðæs mannes mod.         Metod eallum weold

    gumena cynnes,         swa he nu git deð.

    Forþan bið andgit         æghwær selest,

1060

    ferhðes foreþanc.         Fela sceal gebidan

    leofes ond laþes         se þe longe her

    on ðyssum windagum         worolde bruceð.

    þær wæs sang ond sweg         samod ætgædere

    fore Healfdenes         hildewisan,

1065

    gomenwudu greted,         gid oft wrecen,

    ðonne healgamen         Hroþgares scop

    æfter medobence         mænan scolde

    be Finnes eaferum,         ða hie se fær begeat,

    hæleð Healfdena,         Hnæf Scyldinga,

1070

    in Freswæle         feallan scolde.

    Ne huru Hildeburh         herian þorfte

    Eotena treowe;         unsynnum wearð

    beloren leofum         æt þam lindplegan,

    bearnum ond broðrum;         hie on gebyrd hruron,

1075

    gare wunde.         þæt wæs geomuru ides!

    Nalles holinga         Hoces dohtor

    meotodsceaft bemearn,         syþðan morgen com,

    ða heo under swegle         geseon meahte

    morþorbealo maga,         þær heo ær mæste heold

1080

    worolde wynne.         Wig ealle fornam

    Finnes þegnas         nemne feaum anum,

    þæt he ne mehte         on þæm meðelstede

    wig Hengeste         wiht gefeohtan,

    ne þa wealafe         wige forþringan

1085

    þeodnes ðegna;         ac hig him geþingo budon,

    þæt hie him oðer flet         eal gerymdon,

    healle ond heahsetl,         þæt hie healfre geweald

    wið Eotena bearn         agan moston,

    ond æt feohgyftum         Folcwaldan sunu

1090

    dogra gehwylce         Dene weorþode,

    Hengestes heap         hringum wenede

    efne swa swiðe         sincgestreonum

    fættan goldes,         swa he Fresena cyn

    on beorsele         byldan wolde.

1095

    ða hie getruwedon         on twa healfa

    fæste frioðuwære.         Fin Hengeste

    elne, unflitme         aðum benemde

    þæt he þa wealafe         weotena dome

    arum heolde,         þæt ðær ænig mon

1100

    wordum ne worcum         wære ne bræce,

    ne þurh inwitsearo         æfre gemænden

    ðeah hie hira beaggyfan         banan folgedon

    ðeodenlease,         þa him swa geþearfod wæs;

    gyf þonne Frysna hwylc         frecnan spræce

1105

    ðæs morþorhetes         myndgiend wære,

    þonne hit sweordes ecg         seðan scolde.

    Ad wæs geæfned         ond icge gold

    ahæfen of horde.         Herescyldinga

    betst beadorinca         wæs on bæl gearu.

1110

    æt þæm ade wæs         eþgesyne

    swatfah syrce,         swyn ealgylden,

    eofer irenheard,         æþeling manig

    wundum awyrded;         sume on wæle crungon.

    Het ða Hildeburh         æt Hnæfes ade

1115

    hire selfre sunu         sweoloðe befæstan,

    banfatu bærnan         ond on bæl don

    eame on eaxle.         Ides gnornode,

    geomrode giddum.         Guðrinc astah.

    Wand to wolcnum         wælfyra mæst,

1120

    hlynode for hlawe;         hafelan multon,

    bengeato burston,         ðonne blod ætspranc,

    laðbite lices.         Lig ealle forswealg,

    gæsta gifrost,         þara ðe þær guð fornam

    bega folces;         wæs hira blæd scacen.

1125

    Gewiton him ða wigend         wica neosian,

    freondum befeallen,         Frysland geseon,

    hamas ond heaburh.         Hengest ða gyt

    wælfagne winter         wunode mid Finne

    eal unhlitme.         Eard gemunde,

1130

    þeah þe he ne meahte         on mere drifan

    hringedstefnan;         holm storme weol,

    won wið winde,         winter yþe beleac

    isgebinde,         oþðæt oþer com

    gear in geardas,         swa nu gyt deð,

1135

    þa ðe syngales         sele bewitiað,

    wuldortorhtan weder.         ða wæs winter scacen,

    fæger foldan bearm.         Fundode wrecca,

    gist of geardum;         he to gyrnwræce

    swiðor þohte         þonne to sælade,

1140

    gif he torngemot         þurhteon mihte

    þæt he Eotena bearn         inne gemunde.

    Swa he ne forwyrnde         woroldrædenne,

    þonne him Hunlafing         hildeleoman,

    billa selest,         on bearm dyde,

1145

    þæs wæron mid Eotenum         ecge cuðe.

    Swylce ferhðfrecan         Fin eft begeat

    sweordbealo sliðen         æt his selfes ham,

    siþðan grimne gripe         Guðlaf ond Oslaf

    æfter sæsiðe,         sorge, mændon,

1150

    ætwiton weana dæl;         ne meahte wæfre mod

    forhabban in hreþre.         ða wæs heal roden

    feonda feorum,         swilce Fin slægen,

    cyning on corþre,         ond seo cwen numen.

    Sceotend Scyldinga         to scypon feredon

1155

    eal ingesteald         eorðcyninges,

    swylce hie æt Finnes ham         findan meahton

    sigla, searogimma.         Hie on sælade

    drihtlice wif         to Denum feredon,

    læddon to leodum.         Leoð wæs asungen,

1160

    gleomannes gyd.         Gamen eft astah,

    beorhtode bencsweg;         byrelas sealdon

    win of wunderfatum.         þa cwom Wealhþeo forð

    gan under gyldnum beage,         þær þa godan twegen

    sæton suhtergefæderan;         þa gyt wæs hiera sib ætgædere,

1165

    æghwylc oðrum trywe.         Swylce þær Unferþ þyle

    æt fotum sæt frean Scyldinga;         gehwylc hiora his ferhþe treowde,

    þæt he hæfde mod micel,         þeah þe he his magum nære

    arfæst æt ecga gelacum.         Spræc ða ides Scyldinga:

    "Onfoh þissum fulle,         freodrihten min,

1170

    sinces brytta!         þu on sælum wes,

    goldwine gumena,         ond to Geatum spræc

    mildum wordum,         swa sceal man don.

    Beo wið Geatas glæd,         geofena gemyndig,

    nean ond feorran         þu nu hafast.

1175

    Me man sægde         þæt þu ðe for sunu wolde

    hererinc habban.         Heorot is gefælsod,

    beahsele beorhta;         bruc þenden þu mote

    manigra medo,         ond þinum magum læf

    folc ond rice,         þonne ðu forð scyle

1180

    metodsceaft seon.         Ic minne can

    glædne Hroþulf,         þæt he þa geogoðe wile

    arum healdan,         gyf þu ær þonne he,

    wine Scildinga,         worold oflætest;

    wene ic þæt he mid gode         gyldan wille

1185

    uncran eaferan,         gif he þæt eal gemon,

    hwæt wit to willan         ond to worðmyndum

    umborwesendum ær         arna gefremedon."

    Hwearf þa bi bence         þær hyre byre wæron,

    Hreðric ond Hroðmund,         ond hæleþa bearn,

1190

    giogoð ætgædere;         þær se goda sæt,

    Beowulf Geata,         be þæm gebroðrum twæm.

    Him wæs ful boren         ond freondlaþu

    wordum bewægned,         ond wunden gold

    estum geeawed,         earmreade twa,

1195

    hrægl ond hringas,         healsbeaga mæst

    þara þe ic on foldan         gefrægen hæbbe.

    Nænigne ic under swegle         selran hyrde

    hordmaððum hæleþa,         syþðan Hama ætwæg

    to þære byrhtan byrig         Brosinga mene,

1200

    sigle ond sincfæt;         searoniðas fleah

    Eormenrices,         geceas ecne ræd.

    þone hring hæfde         Higelac Geata,

    nefa Swertinges,         nyhstan siðe,

    siðþan he under segne         sinc ealgode,

1205

    wælreaf werede;         hyne wyrd fornam,

    syþðan he for wlenco         wean ahsode,

    fæhðe to Frysum.         He þa frætwe wæg,

    eorclanstanas         ofer yða ful,

    rice þeoden;         he under rande gecranc.

1210

    Gehwearf þa in Francna fæþm         feorh cyninges,

    breostgewædu         ond se beah somod;

    wyrsan wigfrecan         wæl reafedon

    æfter guðsceare,         Geata leode,

    hreawic heoldon.         Heal swege onfeng.

1215

    Wealhðeo maþelode,         heo fore þæm werede spræc:

    "Bruc ðisses beages,         Beowulf leofa,

    hyse, mid hæle,         ond þisses hrægles neot,

    þeodgestreona,         ond geþeoh tela,

    cen þec mid cræfte         ond þyssum cnyhtum wes

1220

    lara liðe;         ic þe þæs lean geman.

    Hafast þu gefered         þæt ðe feor ond neah

    ealne wideferhþ         weras ehtigað,

    efne swa side         swa sæ bebugeð,

    windgeard, weallas.         Wes þenden þu lifige,

1225

    æþeling, eadig.         Ic þe an tela

    sincgestreona.         Beo þu suna minum

    dædum gedefe,         dreamhealdende.

    Her is æghwylc eorl         oþrum getrywe,

    modes milde,         mandrihtne hold;

1230

    þegnas syndon geþwære,         þeod ealgearo,

    druncne dryhtguman         doð swa ic bidde."

    Eode þa to setle.         þær wæs symbla cyst;

    druncon win weras.         Wyrd ne cuþon,

    geosceaft grimme,         swa hit agangen wearð

1235

    eorla manegum,         syþðan æfen cwom

    ond him Hroþgar gewat         to hofe sinum,

    rice to ræste.         Reced weardode

    unrim eorla,         swa hie oft ær dydon.

    Bencþelu beredon;         hit geondbræded wearð

1240

    beddum ond bolstrum.         Beorscealca sum

    fus ond fæge         fletræste gebeag.

    Setton him to heafdon         hilderandas,

    bordwudu beorhtan;         þær on bence wæs

    ofer æþelinge         yþgesene

1245

    heaþosteapa helm,         hringed byrne,

    þrecwudu þrymlic.         Wæs þeaw hyra

    þæt hie oft wæron         an wig gearwe,

    ge æt ham ge on herge,         ge gehwæþer þara,

    efne swylce mæla         swylce hira mandryhtne

1250

    þearf gesælde;         wæs seo þeod tilu.

    Sigon þa to slæpe.         Sum sare angeald

    æfenræste,         swa him ful oft gelamp,

    siþðan goldsele         Grendel warode,

    unriht æfnde,         oþþæt ende becwom,

1255

    swylt æfter synnum.         þæt gesyne wearþ,

    widcuþ werum,         þætte wrecend þa gyt

    lifde æfter laþum,         lange þrage,

    æfter guðceare.         Grendles modor,

    ides, aglæcwif,         yrmþe gemunde,

1260

    se þe wæteregesan         wunian scolde,

    cealde streamas,         siþðan Cain wearð

    to ecgbanan         angan breþer,

    fæderenmæge;         he þa fag gewat,

    morþre gemearcod,         mandream fleon,

1265

    westen warode.         þanon woc fela

    geosceaftgasta;         wæs þæra Grendel sum,

    heorowearh hetelic,         se æt Heorote fand

    wæccendne wer         wiges bidan.

    þær him aglæca         ætgræpe wearð;

1270

    hwæþre he gemunde         mægenes strenge,

    gimfæste gife         ðe him god sealde,

    ond him to anwaldan         are gelyfde,

    frofre ond fultum;         ðy he þone feond ofercwom,

    gehnægde helle gast.         þa he hean gewat,

1275

    dreame bedæled,         deaþwic seon,

    mancynnes feond,         ond his modor þa gyt,

    gifre ond galgmod,         gegan wolde

    sorhfulne sið,         sunu deað wrecan.

    Com þa to Heorote,         ðær Hringdene

1280

    geond þæt sæld swæfun.         þa ðær sona wearð

    edhwyrft eorlum,         siþðan inne fealh

    Grendles modor.         Wæs se gryre læssa

    efne swa micle         swa bið mægþa cræft,

    wiggryre wifes,         be wæpnedmen,

1285

    þonne heoru bunden,         hamere geþuren,

    sweord swate fah         swin ofer helme

    ecgum dyhttig         andweard scireð.

    þa wæs on healle         heardecg togen

    sweord ofer setlum,         sidrand manig

1290

    hafen handa fæst;         helm ne gemunde,

    byrnan side,         þa hine se broga angeat.

    Heo wæs on ofste,         wolde ut þanon,

    feore beorgan,         þa heo onfunden wæs.

    Hraðe heo æþelinga         anne hæfde

1295

    fæste befangen,         þa heo to fenne gang.

    Se wæs Hroþgare         hæleþa leofost

    on gesiðes had         be sæm tweonum,

    rice randwiga,         þone ðe heo on ræste abreat,

    blædfæstne beorn.         Næs Beowulf ðær,

1300

    ac wæs oþer in         ær geteohhod

    æfter maþðumgife         mærum Geate.

    Hream wearð in Heorote;         heo under heolfre genam

    cuþe folme;         cearu wæs geniwod,

    geworden in wicun.         Ne wæs þæt gewrixle til,

1305

    þæt hie on ba healfa         bicgan scoldon

    freonda feorum.         þa wæs frod cyning,

    har hilderinc,         on hreon mode,

    syðþan he aldorþegn         unlyfigendne,

    þone deorestan         deadne wisse.

1310

    Hraþe wæs to bure         Beowulf fetod,

    sigoreadig secg.         Samod ærdæge

    eode eorla sum,         æþele cempa

    self mid gesiðum         þær se snotera bad,

    hwæþer him alwalda         æfre wille

1315

    æfter weaspelle         wyrpe gefremman.

    Gang ða æfter flore         fyrdwyrðe man

    mid his handscale         (healwudu dynede),

    þæt he þone wisan         wordum nægde

    frean Ingwina,         frægn gif him wære

1320

    æfter neodlaðum         niht getæse.

    Hroðgar maþelode,         helm Scyldinga:

    "Ne frin þu æfter sælum!         Sorh is geniwod

    Denigea leodum.         Dead is æschere,

    Yrmenlafes         yldra broþor,

1325

    min runwita         ond min rædbora,

    eaxlgestealla,         ðonne we on orlege

    hafelan weredon,         þonne hniton feþan,

    eoferas cnysedan.         Swylc scolde eorl wesan,

    æþeling ærgod,         swylc æschere wæs!

1330

    Wearð him on Heorote         to handbanan

    wælgæst wæfre;         ic ne wat hwæder

    atol æse wlanc         eftsiðas teah,

    fylle gefægnod.         Heo þa fæhðe wræc

    þe þu gystran niht         Grendel cwealdest

1335

    þurh hæstne had         heardum clammum,

    forþan he to lange         leode mine

    wanode ond wyrde.         He æt wige gecrang

    ealdres scyldig,         ond nu oþer cwom

    mihtig manscaða,         wolde hyre mæg wrecan,

1340

    ge feor hafað         fæhðe gestæled

    (þæs þe þincean mæg         þegne monegum,

    se þe æfter sincgyfan         on sefan greoteþ),

    hreþerbealo hearde;         nu seo hand ligeð,

    se þe eow welhwylcra         wilna dohte.

1345

    Ic þæt londbuend,         leode mine,

    selerædende,         secgan hyrde

    þæt hie gesawon         swylce twegen

    micle mearcstapan         moras healdan,

    ellorgæstas.         ðæra oðer wæs,

1350

    þæs þe hie gewislicost         gewitan meahton,

    idese onlicnæs;         oðer earmsceapen

    on weres wæstmum         wræclastas træd,

    næfne he wæs mara         þonne ænig man oðer;

    þone on geardagum         Grendel nemdon

1355

    foldbuende.         No hie fæder cunnon,

    hwæþer him ænig wæs         ær acenned

    dyrnra gasta.         Hie dygel lond

    warigeað, wulfhleoþu,         windige næssas,

    frecne fengelad,         ðær fyrgenstream

1360

    under næssa genipu         niþer gewiteð,

    flod under foldan.         Nis þæt feor heonon

    milgemearces         þæt se mere standeð;

    ofer þæm hongiað         hrinde bearwas,

    wudu wyrtum fæst         wæter oferhelmað.

1365

    þær mæg nihta gehwæm         niðwundor seon,

    fyr on flode.         No þæs frod leofað

    gumena bearna,         þæt þone grund wite;

    ðeah þe hæðstapa         hundum geswenced,

    heorot hornum trum,         holtwudu sece,

1370

    feorran geflymed,         ær he feorh seleð,

    aldor on ofre,         ær he in wille

    hafelan hydan.         Nis þæt heoru stow!

    þonon yðgeblond         up astigeð

    won to wolcnum,         þonne wind styreþ,

1375

    lað gewidru,         oðþæt lyft drysmaþ,

    roderas reotað.         Nu is se ræd gelang

    eft æt þe anum.         Eard git ne const,

    frecne stowe,         ðær þu findan miht

    felasinnigne secg;         sec gif þu dyrre.

1380

    Ic þe þa fæhðe         feo leanige,

    ealdgestreonum,         swa ic ær dyde,

    wundnum golde,         gyf þu on weg cymest."

    Beowulf maþelode,         bearn Ecgþeowes:

    "Ne sorga, snotor guma;         selre bið æghwæm

1385

    þæt he his freond wrece,         þonne he fela murne.

    Ure æghwylc sceal         ende gebidan

    worolde lifes;         wyrce se þe mote

    domes ær deaþe;         þæt bið drihtguman

    unlifgendum         æfter selest.

1390

    Aris, rices weard,         uton raþe feran

    Grendles magan         gang sceawigan.

    Ic hit þe gehate,         no he on helm losaþ,

    ne on foldan fæþm,         ne on fyrgenholt,

    ne on gyfenes grund,         ga þær he wille.

1395

    ðys dogor þu         geþyld hafa

    weana gehwylces,         swa ic þe wene to."

    Ahleop ða se gomela,         gode þancode,

    mihtigan drihtne,         þæs se man gespræc.

    þa wæs Hroðgare         hors gebæted,

1400

    wicg wundenfeax.         Wisa fengel

    geatolic gende;         gumfeþa stop

    lindhæbbendra.         Lastas wæron

    æfter waldswaþum         wide gesyne,

    gang ofer grundas,         þær heo gegnum for

1405

    ofer myrcan mor,         magoþegna bær

    þone selestan         sawolleasne

    þara þe mid Hroðgare         ham eahtode.

    Ofereode þa         æþelinga bearn

    steap stanhliðo,         stige nearwe,

1410

    enge anpaðas,         uncuð gelad,

    neowle næssas,         nicorhusa fela.

    He feara sum         beforan gengde

    wisra monna         wong sceawian,

    oþþæt he færinga         fyrgenbeamas

1415

    ofer harne stan         hleonian funde,

    wynleasne wudu;         wæter under stod

    dreorig ond gedrefed.         Denum eallum wæs,

    winum Scyldinga,         weorce on mode

    to geþolianne,         ðegne monegum,

1420

    oncyð eorla gehwæm,         syðþan æscheres

    on þam holmclife         hafelan metton.

    Flod blode weol         (folc to sægon),

    hatan heolfre.         Horn stundum song

    fuslic fyrdleoð.         Feþa eal gesæt.

1425

    Gesawon ða æfter wætere         wyrmcynnes fela,

    sellice sædracan,         sund cunnian,

    swylce on næshleoðum         nicras licgean,

    ða on undernmæl         oft bewitigað

    sorhfulne sið         on seglrade,

1430

    wyrmas ond wildeor;         hie on weg hruron,

    bitere ond gebolgne,         bearhtm ongeaton,

    guðhorn galan.         Sumne Geata leod

    of flanbogan         feores getwæfde,

    yðgewinnes,         þæt him on aldre stod

1435

    herestræl hearda;         he on holme wæs

    sundes þe sænra,         ðe hyne swylt fornam.

    Hræþe wearð on yðum         mid eoferspreotum

    heorohocyhtum         hearde genearwod,

    niða genæged,         ond on næs togen,

1440

    wundorlic wægbora;         weras sceawedon

    gryrelicne gist.         Gyrede hine Beowulf

    eorlgewædum,         nalles for ealdre mearn.

    Scolde herebyrne         hondum gebroden,

    sid ond searofah,         sund cunnian,

1445

    seo ðe bancofan         beorgan cuþe,

    þæt him hildegrap         hreþre ne mihte,

    eorres inwitfeng,         aldre gesceþðan;

    ac se hwita helm         hafelan werede,

    se þe meregrundas         mengan scolde,

1450

    secan sundgebland         since geweorðad,

    befongen freawrasnum,         swa hine fyrndagum

    worhte wæpna smið,         wundrum teode,

    besette swinlicum,         þæt hine syðþan no

    brond ne beadomecas         bitan ne meahton.

1455

    Næs þæt þonne mætost         mægenfultuma

    þæt him on ðearfe lah         ðyle Hroðgares;

    wæs þæm hæftmece         Hrunting nama.

    þæt wæs an foran         ealdgestreona;

    ecg wæs iren,         atertanum fah,

1460

    ahyrded heaþoswate;         næfre hit æt hilde ne swac

    manna ængum         þara þe hit mid mundum bewand,

    se ðe gryresiðas         gegan dorste,

    folcstede fara;         næs þæt forma sið

    þæt hit ellenweorc         æfnan scolde.

1465

    Huru ne gemunde         mago Ecglafes,

    eafoþes cræftig,         þæt he ær gespræc

    wine druncen,         þa he þæs wæpnes onlah

    selran sweordfrecan.         Selfa ne dorste

    under yða gewin         aldre geneþan,

1470

    drihtscype dreogan;         þær he dome forleas,

    ellenmærðum.         Ne wæs þæm oðrum swa,

    syðþan he hine to guðe         gegyred hæfde.

    Beowulf maðelode,         bearn Ecgþeowes:

    "Geþenc nu, se mæra         maga Healfdenes,

1475

    snottra fengel,         nu ic eom siðes fus,

    goldwine gumena,         hwæt wit geo spræcon,

    gif ic æt þearfe         þinre scolde

    aldre linnan,         þæt ðu me a wære

    forðgewitenum         on fæder stæle.

1480

    Wes þu mundbora         minum magoþegnum,

    hondgesellum,         gif mec hild nime;

    swylce þu ða madmas         þe þu me sealdest,

    Hroðgar leofa,         Higelace onsend.

    Mæg þonne on þæm golde ongitan         Geata dryhten,

1485

    geseon sunu Hrædles,         þonne he on þæt sinc starað,

    þæt ic gumcystum         godne funde

    beaga bryttan,         breac þonne moste.

    Ond þu Unferð læt         ealde lafe,

    wrætlic wægsweord,         widcuðne man

1490

    heardecg habban;         ic me mid Hruntinge

    dom gewyrce,         oþðe mec deað nimeð."

    æfter þæm wordum         Wedergeata leod

    efste mid elne,         nalas ondsware

    bidan wolde;         brimwylm onfeng

1495

    hilderince.         ða wæs hwil dæges

    ær he þone grundwong         ongytan mehte.

    Sona þæt onfunde         se ðe floda begong

    heorogifre beheold         hund missera,

    grim ond grædig,         þæt þær gumena sum

1500

    ælwihta eard         ufan cunnode.

    Grap þa togeanes,         guðrinc gefeng

    atolan clommum.         No þy ær in gescod

    halan lice;         hring utan ymbbearh,

    þæt heo þone fyrdhom         ðurhfon ne mihte,

1505

    locene leoðosyrcan         laþan fingrum.

    Bær þa seo brimwylf,         þa heo to botme com,

    hringa þengel         to hofe sinum,

    swa he ne mihte,         no he þæs modig wæs,

    wæpna gewealdan,         ac hine wundra þæs fela

1510

    swencte on sunde,         sædeor monig

    hildetuxum         heresyrcan bræc,

    ehton aglæcan.         ða se eorl ongeat

    þæt he in niðsele         nathwylcum wæs,

    þær him nænig wæter         wihte ne sceþede,

1515

    ne him for hrofsele         hrinan ne mehte

    færgripe flodes;         fyrleoht geseah,

    blacne leoman,         beorhte scinan.

    Ongeat þa se goda         grundwyrgenne,

    merewif mihtig;         mægenræs forgeaf

1520

    hildebille,         hond sweng ne ofteah,

    þæt hire on hafelan         hringmæl agol

    grædig guðleoð.         ða se gist onfand

    þæt se beadoleoma         bitan nolde,

    aldre sceþðan,         ac seo ecg geswac

1525

    ðeodne æt þearfe;         ðolode ær fela

    hondgemota,         helm oft gescær,

    fæges fyrdhrægl;         ða wæs forma sið

    deorum madme,         þæt his dom alæg.

    Eft wæs anræd,         nalas elnes læt,

1530

    mærða gemyndig         mæg Hylaces.

    Wearp ða wundenmæl         wrættum gebunden

    yrre oretta,         þæt hit on eorðan læg,

    stið ond stylecg;         strenge getruwode,

    mundgripe mægenes.         Swa sceal man don,

1535

    þonne he æt guðe         gegan þenceð

    longsumne lof,         na ymb his lif cearað.

    Gefeng þa be eaxle         (nalas for fæhðe mearn)

    Guðgeata leod         Grendles modor;

    brægd þa beadwe heard,         þa he gebolgen wæs,

1540

    feorhgeniðlan,         þæt heo on flet gebeah.

    Heo him eft hraþe         andlean forgeald

    grimman grapum         ond him togeanes feng;

    oferwearp þa werigmod         wigena strengest,

    feþecempa,         þæt he on fylle wearð.

1545

    Ofsæt þa þone selegyst         ond hyre seax geteah,

    brad ond brunecg,         wolde hire bearn wrecan,

    angan eaferan.         Him on eaxle læg

    breostnet broden;         þæt gebearh feore,

    wið ord ond wið ecge         ingang forstod.

1550

    Hæfde ða forsiðod         sunu Ecgþeowes

    under gynne grund,         Geata cempa,

    nemne him heaðobyrne         helpe gefremede,

    herenet hearde,         ond halig god

    geweold wigsigor;         witig drihten,

1555

    rodera rædend,         hit on ryht gesced

    yðelice,         syþðan he eft astod.

    Geseah ða on searwum         sigeeadig bil,

    eald sweord eotenisc,         ecgum þyhtig,

    wigena weorðmynd;         þæt wæs wæpna cyst,

1560

    buton hit wæs mare         ðonne ænig mon oðer

    to beadulace         ætberan meahte,

    god ond geatolic,         giganta geweorc.

    He gefeng þa fetelhilt,         freca Scyldinga

    hreoh ond heorogrim         hringmæl gebrægd,

1565

    aldres orwena,         yrringa sloh,

    þæt hire wið halse         heard grapode,

    banhringas bræc.         Bil eal ðurhwod

    fægne flæschoman;         heo on flet gecrong.

    Sweord wæs swatig,         secg weorce gefeh.

1570

    Lixte se leoma,         leoht inne stod,

    efne swa of hefene         hadre scineð

    rodores candel.         He æfter recede wlat;

    hwearf þa be wealle,         wæpen hafenade

    heard be hiltum         Higelaces ðegn,

1575

    yrre ond anræd.         Næs seo ecg fracod

    hilderince,         ac he hraþe wolde

    Grendle forgyldan         guðræsa fela

    ðara þe he geworhte         to Westdenum

    oftor micle         ðonne on ænne sið,

1580

    þonne he Hroðgares         heorðgeneatas

    sloh on sweofote,         slæpende fræt

    folces Denigea         fyftyne men

    ond oðer swylc         ut offerede,

    laðlicu lac.         He him þæs lean forgeald,

1585

    reþe cempa,         to ðæs þe he on ræste geseah

    guðwerigne         Grendel licgan

    aldorleasne,         swa him ær gescod

    hild æt Heorote.         Hra wide sprong,

    syþðan he æfter deaðe         drepe þrowade,

1590

    heorosweng heardne,         ond hine þa heafde becearf.

    Sona þæt gesawon         snottre ceorlas,

    þa ðe mid Hroðgare         on holm wliton,

    þæt wæs yðgeblond         eal gemenged,

    brim blode fah.         Blondenfeaxe,

1595

    gomele ymb godne,         ongeador spræcon

    þæt hig þæs æðelinges         eft ne wendon

    þæt he sigehreðig         secean come

    mærne þeoden;         þa ðæs monige gewearð

    þæt hine seo brimwylf         abroten hæfde.

1600

    ða com non dæges.         Næs ofgeafon

    hwate Scyldingas;         gewat him ham þonon

    goldwine gumena.         Gistas setan

    modes seoce         ond on mere staredon,

    wiston ond ne wendon         þæt hie heora winedrihten

1605

    selfne gesawon.         þa þæt sweord ongan

    æfter heaþoswate         hildegicelum,

    wigbil wanian.         þæt wæs wundra sum,

    þæt hit eal gemealt         ise gelicost,

    ðonne forstes bend         fæder onlæteð,

1610

    onwindeð wælrapas,         se geweald hafað

    sæla ond mæla;         þæt is soð metod.

    Ne nom he in þæm wicum,         Wedergeata leod,

    maðmæhta ma,         þeh he þær monige geseah,

    buton þone hafelan         ond þa hilt somod

1615

    since fage.         Sweord ær gemealt,

    forbarn brodenmæl;         wæs þæt blod to þæs hat,

    ættren ellorgæst         se þær inne swealt.

    Sona wæs on sunde         se þe ær æt sæcce gebad

    wighryre wraðra,         wæter up þurhdeaf.

1620

    Wæron yðgebland         eal gefælsod,

    eacne eardas,         þa se ellorgast

    oflet lifdagas         ond þas lænan gesceaft.

    Com þa to lande         lidmanna helm

    swiðmod swymman;         sælace gefeah,

1625

    mægenbyrþenne         þara þe he him mid hæfde.

    Eodon him þa togeanes,         gode þancodon,

    ðryðlic þegna heap,         þeodnes gefegon,

    þæs þe hi hyne gesundne         geseon moston.

    ða wæs of þæm hroran         helm ond byrne

1630

    lungre alysed.         Lagu drusade,

    wæter under wolcnum,         wældreore fag.

    Ferdon forð þonon         feþelastum

    ferhþum fægne,         foldweg mæton,

    cuþe stræte.         Cyningbalde men

1635

    from þæm holmclife         hafelan bæron

    earfoðlice         heora æghwæþrum,

    felamodigra;         feower scoldon

    on þæm wælstenge         weorcum geferian

    to þæm goldsele         Grendles heafod,

1640

    oþðæt semninga         to sele comon

    frome fyrdhwate         feowertyne

    Geata gongan;         gumdryhten mid

    modig on gemonge         meodowongas træd.

    ða com in gan         ealdor ðegna,

1645

    dædcene mon         dome gewurþad,

    hæle hildedeor,         Hroðgar gretan.

    þa wæs be feaxe         on flet boren

    Grendles heafod,         þær guman druncon,

    egeslic for eorlum         ond þære idese mid,

1650

    wliteseon wrætlic;         weras on sawon.

    Beowulf maþelode,         bearn Ecgþeowes:

    "Hwæt! we þe þas sælac,         sunu Healfdenes,

    leod Scyldinga,         lustum brohton

    tires to tacne,         þe þu her to locast.

1655

    Ic þæt unsofte         ealdre gedigde

    wigge under wætere,         weorc geneþde

    earfoðlice;         ætrihte wæs

    guð getwæfed,         nymðe mec god scylde.

    Ne meahte ic æt hilde         mid Hruntinge

1660

    wiht gewyrcan,         þeah þæt wæpen duge;

    ac me geuðe         ylda waldend

    þæt ic on wage geseah         wlitig hangian

    eald sweord eacen         (oftost wisode

    winigea leasum),         þæt ic ðy wæpne gebræd.

1665

    Ofsloh ða æt þære sæcce,         þa me sæl ageald,

    huses hyrdas.         þa þæt hildebil

    forbarn brogdenmæl,         swa þæt blod gesprang,

    hatost heaþoswata.         Ic þæt hilt þanan

    feondum ætferede,         fyrendæda wræc,

1670

    deaðcwealm Denigea,         swa hit gedefe wæs.

    Ic hit þe þonne gehate,         þæt þu on Heorote most

    sorhleas swefan         mid þinra secga gedryht

    ond þegna gehwylc         þinra leoda,

    duguðe ond iogoþe,         þæt þu him ondrædan ne þearft,

1675

    þeoden Scyldinga,         on þa healfe,

    aldorbealu eorlum,         swa þu ær dydest."

    ða wæs gylden hilt         gamelum rince,

    harum hildfruman,         on hand gyfen,

    enta ærgeweorc;         hit on æht gehwearf

1680

    æfter deofla hryre         Denigea frean,

    wundorsmiþa geweorc,         ond þa þas worold ofgeaf

    gromheort guma,         godes ondsaca,

    morðres scyldig,         ond his modor eac,

    on geweald gehwearf         woroldcyninga

1685

    ðæm selestan         be sæm tweonum

    ðara þe on Scedenigge         sceattas dælde.

    Hroðgar maðelode,         hylt sceawode,

    ealde lafe,         on ðæm wæs or writen

    fyrngewinnes,         syðþan flod ofsloh,

1690

    gifen geotende,         giganta cyn

    (frecne geferdon);         þæt wæs fremde þeod

    ecean dryhtne;         him þæs endelean

    þurh wæteres wylm         waldend sealde.

    Swa wæs on ðæm scennum         sciran goldes

1695

    þurh runstafas         rihte gemearcod,

    geseted ond gesæd         hwam þæt sweord geworht,

    irena cyst,         ærest wære,

    wreoþenhilt ond wyrmfah.         ða se wisa spræc

    sunu Healfdenes         (swigedon ealle):

1700

    "þæt, la, mæg secgan         se þe soð ond riht

    fremeð on folce,         feor eal gemon,

    eald eðelweard,         þæt ðes eorl wære

    geboren betera!         Blæd is aræred

    geond widwegas,         wine min Beowulf,

1705

    ðin ofer þeoda gehwylce.         Eal þu hit geþyldum healdest,

    mægen mid modes snyttrum.         Ic þe sceal mine gelæstan

    freode, swa wit furðum spræcon.         ðu scealt to frofre weorþan

    eal langtwidig         leodum þinum,

    hæleðum to helpe.         Ne wearð Heremod swa

1710

    eaforum Ecgwelan,         Arscyldingum;

    ne geweox he him to willan,         ac to wælfealle

    ond to deaðcwalum         Deniga leodum;

    breat bolgenmod         beodgeneatas,

    eaxlgesteallan,         oþþæt he ana hwearf,

1715

    mære þeoden,         mondreamum from.

    ðeah þe hine mihtig god         mægenes wynnum,

    eafeþum stepte,         ofer ealle men

    forð gefremede,         hwæþere him on ferhþe greow

    breosthord blodreow.         Nallas beagas geaf

1720

    Denum æfter dome;         dreamleas gebad

    þæt he þæs gewinnes         weorc þrowade,

    leodbealo longsum.         ðu þe lær be þon,

    gumcyste ongit;         ic þis gid be þe

    awræc wintrum frod.         Wundor is to secganne

1725

    hu mihtig god         manna cynne

    þurh sidne sefan         snyttru bryttað,

    eard ond eorlscipe;         he ah ealra geweald.

    Hwilum he on lufan         læteð hworfan

    monnes modgeþonc         mæran cynnes,

1730

    seleð him on eþle         eorþan wynne

    to healdanne,         hleoburh wera,

    gedeð him swa gewealdene         worolde dælas,

    side rice,         þæt he his selfa ne mæg

    for his unsnyttrum         ende geþencean.

1735

    Wunað he on wiste;         no hine wiht dweleð

    adl ne yldo,         ne him inwitsorh

    on sefan sweorceð,         ne gesacu ohwær

    ecghete eoweð,         ac him eal worold

    wendeð on willan         (he þæt wyrse ne con),

1740

    oðþæt him on innan         oferhygda dæl

    weaxeð ond wridað.         þonne se weard swefeð,

    sawele hyrde;         bið se slæp to fæst,

    bisgum gebunden,         bona swiðe neah,

    se þe of flanbogan         fyrenum sceoteð.

1745

    þonne bið on hreþre         under helm drepen

    biteran stræle         (him bebeorgan ne con),

    wom wundorbebodum         wergan gastes;

    þinceð him to lytel         þæt he lange heold,

    gytsað gromhydig,         nallas on gylp seleð

1750

    fædde beagas,         ond he þa forðgesceaft

    forgyteð ond forgymeð,         þæs þe him ær god sealde,

    wuldres waldend,         weorðmynda dæl.

    Hit on endestæf         eft gelimpeð

    þæt se lichoma         læne gedreoseð,

1755

    fæge gefealleð;         fehð oþer to,

    se þe unmurnlice         madmas dæleþ,

    eorles ærgestreon,         egesan ne gymeð.

    Bebeorh þe ðone bealonið,         Beowulf leofa,

    secg betsta,         ond þe þæt selre geceos,

1760

    ece rædas;         oferhyda ne gym,

    mære cempa.         Nu is þines mægnes blæd

    ane hwile.         Eft sona bið

    þæt þec adl oððe ecg         eafoþes getwæfeð,

    oððe fyres feng,         oððe flodes wylm,

1765

    oððe gripe meces,         oððe gares fliht,

    oððe atol yldo;         oððe eagena bearhtm

    forsiteð ond forsworceð;         semninga bið

    þæt ðec, dryhtguma,         deað oferswyðeð.

    Swa ic Hringdena         hund missera

1770

    weold under wolcnum         ond hig wigge beleac

    manigum mægþa         geond þysne middangeard,

    æscum ond ecgum,         þæt ic me ænigne

    under swegles begong         gesacan ne tealde.

    Hwæt, me þæs on eþle         edwenden cwom,

1775

    gyrn æfter gomene,         seoþðan Grendel wearð,

    ealdgewinna,         ingenga min;

    ic þære socne         singales wæg

    modceare micle.         þæs sig metode þanc,

    ecean dryhtne,         þæs ðe ic on aldre gebad

1780

    þæt ic on þone hafelan         heorodreorigne

    ofer ealdgewin         eagum starige!

    Ga nu to setle,         symbelwynne dreoh

    wigge weorþad;         unc sceal worn fela

    maþma gemænra,         siþðan morgen bið."

1785

    Geat wæs glædmod,         geong sona to

    setles neosan,         swa se snottra heht.

    þa wæs eft swa ær         ellenrofum

    fletsittendum         fægere gereorded

    niowan stefne.         Nihthelm geswearc

1790

    deorc ofer dryhtgumum.         Duguð eal aras.

    Wolde blondenfeax         beddes neosan,

    gamela Scylding.         Geat unigmetes wel,

    rofne randwigan,         restan lyste;

    sona him seleþegn         siðes wergum,

1795

    feorrancundum,         forð wisade,

    se for andrysnum         ealle beweotede

    þegnes þearfe,         swylce þy dogore

    heaþoliðende         habban scoldon.

    Reste hine þa rumheort;         reced hliuade

1800

    geap ond goldfah;         gæst inne swæf

    oþþæt hrefn blaca         heofones wynne

    bliðheort bodode.         ða com beorht scacan

            scaþan onetton,

    wæron æþelingas         eft to leodum

1805

    fuse to farenne;         wolde feor þanon

    cuma collenferhð         ceoles neosan.

    Heht þa se hearda         Hrunting beran

    sunu Ecglafes,         heht his sweord niman,

    leoflic iren;         sægde him þæs leanes þanc,

1810

    cwæð, he þone guðwine         godne tealde,

    wigcræftigne,         nales wordum log

    meces ecge;         þæt wæs modig secg.

    Ond þa siðfrome,         searwum gearwe

    wigend wæron;         eode weorð Denum

1815

    æþeling to yppan,         þær se oþer wæs,

    hæle hildedeor         Hroðgar grette.

    Beowulf maþelode,         bearn Ecgþeowes:

    "Nu we sæliðend         secgan wyllað,

    feorran cumene,         þæt we fundiaþ

1820

    Higelac secan.         Wæron her tela

    willum bewenede;         þu us wel dohtest.

    Gif ic þonne on eorþan         owihte mæg

    þinre modlufan         maran tilian,

    gumena dryhten,         ðonne ic gyt dyde,

1825

    guðgeweorca,         ic beo gearo sona.

    Gif ic þæt gefricge         ofer floda begang,

    þæt þec ymbsittend         egesan þywað,

    swa þec hetende         hwilum dydon,

    ic ðe þusenda         þegna bringe,

1830

    hæleþa to helpe.         Ic on Higelac wat,

    Geata dryhten,         þeah ðe he geong sy,

    folces hyrde,         þæt he mec fremman wile

    wordum ond worcum,         þæt ic þe wel herige

    ond þe to geoce         garholt bere,

1835

    mægenes fultum,         þær ðe bið manna þearf.

    Gif him þonne Hreþric         to hofum Geata

    geþingeð, þeodnes bearn,         he mæg þær fela

    freonda findan;         feorcyþðe beoð

    selran gesohte         þæm þe him selfa deah."

1840

    Hroðgar maþelode         him on ondsware:

    "þe þa wordcwydas         wigtig drihten

    on sefan sende;         ne hyrde ic snotorlicor

    on swa geongum feore         guman þingian.

    þu eart mægenes strang         ond on mode frod,

1845

    wis wordcwida.         Wen ic talige,

    gif þæt gegangeð,         þæt ðe gar nymeð,

    hild heorugrimme,         Hreþles eaferan,

    adl oþðe iren         ealdor ðinne,

    folces hyrde,         ond þu þin feorh hafast,

1850

    þæt þe Sægeatas         selran næbben

    to geceosenne         cyning ænigne,

    hordweard hæleþa,         gyf þu healdan wylt

    maga rice.         Me þin modsefa

    licað leng swa wel,         leofa Beowulf.

1855

    Hafast þu gefered         þæt þam folcum sceal,

    Geata leodum         ond Gardenum,

    sib gemæne,         ond sacu restan,

    inwitniþas,         þe hie ær drugon,

    wesan, þenden ic wealde         widan rices,

1860

    maþmas gemæne,         manig oþerne

    godum gegretan         ofer ganotes bæð;

    sceal hringnaca         ofer heafu bringan

    lac ond luftacen.         Ic þa leode wat

    ge wið feond ge wið freond         fæste geworhte,

1865

    æghwæs untæle         ealde wisan."

    ða git him eorla hleo         inne gesealde,

    mago Healfdenes,         maþmas XII;

    het hine mid þæm lacum         leode swæse

    secean on gesyntum,         snude eft cuman.

1870

    Gecyste þa         cyning æþelum god,

    þeoden Scyldinga,         ðegn betstan

    ond be healse genam;         hruron him tearas,

    blondenfeaxum.         Him wæs bega wen,

    ealdum infrodum,         oþres swiðor,

1875

    þæt hie seoððan no         geseon moston,

    modige on meþle.         Wæs him se man to þon leof

    þæt he þone breostwylm         forberan ne mehte,

    ac him on hreþre         hygebendum fæst

    æfter deorum men         dyrne langað

1880

    beorn wið blode.         Him Beowulf þanan,

    guðrinc goldwlanc,         græsmoldan træd

    since hremig;         sægenga bad

    agendfrean,         se þe on ancre rad.

    þa wæs on gange         gifu Hroðgares

1885

    oft geæhted;         þæt wæs an cyning,

    æghwæs orleahtre,         oþþæt hine yldo benam

    mægenes wynnum,         se þe oft manegum scod.

    Cwom þa to flode         felamodigra,

    hægstealdra heap,         hringnet bæron,

1890

    locene leoðosyrcan.         Landweard onfand

    eftsið eorla,         swa he ær dyde;

    no he mid hearme         of hliðes nosan

    gæstas grette,         ac him togeanes rad,

    cwæð þæt wilcuman         Wedera leodum

1895

    scaþan scirhame         to scipe foron.

    þa wæs on sande         sægeap naca

    hladen herewædum,         hringedstefna,

    mearum ond maðmum;         mæst hlifade

    ofer Hroðgares         hordgestreonum.

1900

    He þæm batwearde         bunden golde

    swurd gesealde,         þæt he syðþan wæs

    on meodubence         maþme þy weorþra,

    yrfelafe.         Gewat him on naca

    drefan deop wæter,         Dena land ofgeaf.

1905

    þa wæs be mæste         merehrægla sum,

    segl sale fæst;         sundwudu þunede.

    No þær wegflotan         wind ofer yðum

    siðes getwæfde;         sægenga for,

    fleat famigheals         forð ofer yðe,

1910

    bundenstefna         ofer brimstreamas,

    þæt hie Geata clifu         ongitan meahton,

    cuþe næssas.         Ceol up geþrang

    lyftgeswenced,         on lande stod.

    Hraþe wæs æt holme         hyðweard geara,

1915

    se þe ær lange tid         leofra manna

    fus æt faroðe         feor wlatode;

    sælde to sande         sidfæþme scip,

    oncerbendum fæst,         þy læs hym yþa ðrym

    wudu wynsuman         forwrecan meahte.

1920

    Het þa up beran         æþelinga gestreon,

    frætwe ond fætgold;         næs him feor þanon

    to gesecanne         sinces bryttan,

    Higelac Hreþling,         þær æt ham wunað

    selfa mid gesiðum         sæwealle neah.

1925

    Bold wæs betlic,         bregorof cyning,

    heah in healle,         Hygd swiðe geong,

    wis, welþungen,         þeah ðe wintra lyt

    under burhlocan         gebiden hæbbe,

    Hæreþes dohtor;         næs hio hnah swa þeah,

1930

    ne to gneað gifa         Geata leodum,

    maþmgestreona.         Mod þryðo wæg,

    fremu folces cwen,         firen ondrysne.

    Nænig þæt dorste         deor geneþan

    swæsra gesiða,         nefne sinfrea,

1935

    þæt hire an dæges         eagum starede,

    ac him wælbende         weotode tealde

    handgewriþene;         hraþe seoþðan wæs

    æfter mundgripe         mece geþinged,

    þæt hit sceadenmæl         scyran moste,

1940

    cwealmbealu cyðan.         Ne bið swylc cwenlic þeaw

    idese to efnanne,         þeah ðe hio ænlicu sy,

    þætte freoðuwebbe         feores onsæce

    æfter ligetorne         leofne mannan.

    Huru þæt onhohsnode         Hemminges mæg;

1945

    ealodrincende         oðer sædan,

    þæt hio leodbealewa         læs gefremede,

    inwitniða,         syððan ærest wearð

    gyfen goldhroden         geongum cempan,

    æðelum diore,         syððan hio Offan flet

1950

    ofer fealone flod         be fæder lare

    siðe gesohte;         ðær hio syððan well

    in gumstole,         gode, mære,

    lifgesceafta         lifigende breac,

    hiold heahlufan         wið hæleþa brego,

1955

    ealles moncynnes         mine gefræge

    þone selestan         bi sæm tweonum,

    eormencynnes.         Forðam Offa wæs

    geofum ond guðum,         garcene man,

    wide geweorðod,         wisdome heold

1960

    eðel sinne;         þonon Eomer woc

    hæleðum to helpe,         Hemminges mæg,

    nefa Garmundes,         niða cræftig.

    Gewat him ða se hearda         mid his hondscole

    sylf æfter sande         sæwong tredan,

1965

    wide waroðas.         Woruldcandel scan,

    sigel suðan fus.         Hi sið drugon,

    elne geeodon,         to ðæs ðe eorla hleo,

    bonan Ongenþeoes         burgum in innan,

    geongne guðcyning         godne gefrunon

1970

    hringas dælan.         Higelace wæs

    sið Beowulfes         snude gecyðed,

    þæt ðær on worðig         wigendra hleo,

    lindgestealla,         lifigende cwom,

    heaðolaces hal         to hofe gongan.

1975

    Hraðe wæs gerymed,         swa se rica bebead,

    feðegestum         flet innanweard.

    Gesæt þa wið sylfne         se ða sæcce genæs,

    mæg wið mæge,         syððan mandryhten

    þurh hleoðorcwyde         holdne gegrette,

1980

    meaglum wordum.         Meoduscencum hwearf

    geond þæt healreced         Hæreðes dohtor,

    lufode ða leode,         liðwæge bær

    hæleðum to handa.         Higelac ongan

    sinne geseldan         in sele þam hean

1985

    fægre fricgcean         (hyne fyrwet bræc,

    hwylce Sægeata         siðas wæron):

    "Hu lomp eow on lade,         leofa Biowulf,

    þa ðu færinga         feorr gehogodest

    sæcce secean         ofer sealt wæter,

1990

    hilde to Hiorote?         Ac ðu Hroðgare

    widcuðne wean         wihte gebettest,

    mærum ðeodne?         Ic ðæs modceare

    sorhwylmum seað,         siðe ne truwode

    leofes mannes;         ic ðe lange bæd

1995

    þæt ðu þone wælgæst         wihte ne grette,

    lete Suðdene         sylfe geweorðan

    guðe wið Grendel.         Gode ic þanc secge

    þæs ðe ic ðe gesundne         geseon moste."

    Biowulf maðelode,         bearn Ecgðioes:

2000

    "þæt is undyrne,         dryhten Higelac,

    micel gemeting,         monegum fira,

    hwylc orleghwil         uncer Grendles

    wearð on ðam wange,         þær he worna fela

    Sigescyldingum         sorge gefremede,

2005

    yrmðe to aldre.         Ic ðæt eall gewræc,

    swa begylpan ne þearf         Grendeles maga

    ænig ofer eorðan         uhthlem þone,

    se ðe lengest leofað         laðan cynnes,

    facne bifongen.         Ic ðær furðum cwom

2010

    to ðam hringsele         Hroðgar gretan;

    sona me se mæra         mago Healfdenes,

    syððan he modsefan         minne cuðe,

    wið his sylfes sunu         setl getæhte.

    Weorod wæs on wynne;         ne seah ic widan feorh

2015

    under heofones hwealf         healsittendra

    medudream maran.         Hwilum mæru cwen,

    friðusibb folca,         flet eall geondhwearf,

    bædde byre geonge;         oft hio beahwriðan

    secge sealde,         ær hie to setle geong.

2020

    Hwilum for duguðe         dohtor Hroðgares

    eorlum on ende         ealuwæge bær;

    þa ic Freaware         fletsittende

    nemnan hyrde,         þær hio nægled sinc

    hæleðum sealde.         Sio gehaten is,

2025

    geong, goldhroden,         gladum suna Frodan;

    hafað þæs geworden         wine Scyldinga,

    rices hyrde,         ond þæt ræd talað,

    þæt he mid ðy wife         wælfæhða dæl,

    sæcca gesette.         Oft seldan hwær

2030

    æfter leodhryre         lytle hwile

    bongar bugeð,         þeah seo bryd duge!

    Mæg þæs þonne ofþyncan         ðeodne Heaðobeardna

    ond þegna gehwam         þara leoda,

    þonne he mid fæmnan         on flett gæð,

2035

    dryhtbearn Dena,         duguða biwenede;

    on him gladiað         gomelra lafe,

    heard ond hringmæl         Heaðabeardna gestreon

    þenden hie ðam wæpnum         wealdan moston,

    oððæt hie forlæddan         to ðam lindplegan

2040

    swæse gesiðas         ond hyra sylfra feorh.

    þonne cwið æt beore         se ðe beah gesyhð,

    eald æscwiga,         se ðe eall geman,

    garcwealm gumena         (him bið grim sefa),

    onginneð geomormod         geongum cempan

2045

    þurh hreðra gehygd         higes cunnian,

    wigbealu weccean,         ond þæt word acwyð:

    'Meaht ðu, min wine,         mece gecnawan

    þone þin fæder         to gefeohte bær

    under heregriman         hindeman siðe,

2050

    dyre iren,         þær hyne Dene slogon,

    weoldon wælstowe,         syððan Wiðergyld læg,

    æfter hæleþa hryre,         hwate Scyldungas?

    Nu her þara banena         byre nathwylces

    frætwum hremig         on flet gæð,

2055

    morðres gylpeð,         ond þone maðþum byreð,

    þone þe ðu mid rihte         rædan sceoldest.'

    Manað swa ond myndgað         mæla gehwylce

    sarum wordum,         oððæt sæl cymeð

    þæt se fæmnan þegn         fore fæder dædum

2060

    æfter billes bite         blodfag swefeð,

    ealdres scyldig;         him se oðer þonan

    losað lifigende,         con him land geare.

    þonne bioð abrocene         on ba healfe

    aðsweord eorla;         syððan Ingelde

2065

    weallað wælniðas,         ond him wiflufan

    æfter cearwælmum         colran weorðað.

    þy ic Heaðobeardna         hyldo ne telge,

    dryhtsibbe dæl         Denum unfæcne,

    freondscipe fæstne.         Ic sceal forð sprecan

2070

    gen ymbe Grendel,         þæt ðu geare cunne,

    sinces brytta,         to hwan syððan wearð

    hondræs hæleða.         Syððan heofones gim

    glad ofer grundas,         gæst yrre cwom,

    eatol, æfengrom,         user neosan,

2075

    ðær we gesunde         sæl weardodon.

    þær wæs Hondscio         hild onsæge,

    feorhbealu fægum;         he fyrmest læg,

    gyrded cempa;         him Grendel wearð,

    mærum maguþegne         to muðbonan,

2080

    leofes mannes         lic eall forswealg.

    No ðy ær ut ða gen         idelhende

    bona blodigtoð,         bealewa gemyndig,

    of ðam goldsele         gongan wolde,

    ac he mægnes rof         min costode,

2085

    grapode gearofolm.         Glof hangode

    sid ond syllic,         searobendum fæst;

    sio wæs orðoncum         eall gegyrwed

    deofles cræftum         ond dracan fellum.

    He mec þær on innan         unsynnigne,

2090

    dior dædfruma,         gedon wolde

    manigra sumne;         hyt ne mihte swa,

    syððan ic on yrre         uppriht astod.

    To lang ys to reccenne         hu ic ðam leodsceaðan

    yfla gehwylces         ondlean forgeald;

2095

    þær ic, þeoden min,         þine leode

    weorðode weorcum.         He on weg losade,

    lytle hwile         lifwynna breac;

    hwæþre him sio swiðre         swaðe weardade

    hand on Hiorte,         ond he hean ðonan

2100

    modes geomor         meregrund gefeoll.

    Me þone wælræs         wine Scildunga

    fættan golde         fela leanode,

    manegum maðmum,         syððan mergen com

    ond we to symble         geseten hæfdon.

2105

    þær wæs gidd ond gleo.         Gomela Scilding,

    felafricgende,         feorran rehte;

    hwilum hildedeor         hearpan wynne,

    gomenwudu grette,         hwilum gyd awræc

    soð ond sarlic,         hwilum syllic spell

2110

    rehte æfter rihte         rumheort cyning.

    Hwilum eft ongan,         eldo gebunden,

    gomel guðwiga         gioguðe cwiðan,

    hildestrengo;         hreðer inne weoll,

    þonne he wintrum frod         worn gemunde.

2115

    Swa we þær inne         ondlangne dæg

    niode naman,         oððæt niht becwom

    oðer to yldum.         þa wæs eft hraðe

    gearo gyrnwræce         Grendeles modor,

    siðode sorhfull;         sunu deað fornam,

2120

    wighete Wedra.         Wif unhyre

    hyre bearn gewræc,         beorn acwealde

    ellenlice;         þær wæs æschere,

    frodan fyrnwitan,         feorh uðgenge.

    Noðer hy hine ne moston,         syððan mergen cwom,

2125

    deaðwerigne,         Denia leode,

    bronde forbærnan,         ne on bæl hladan

    leofne mannan;         hio þæt lic ætbær

    feondes fæðmum         under firgenstream.

    þæt wæs Hroðgare         hreowa tornost

2130

    þara þe leodfruman         lange begeate.

    þa se ðeoden mec         ðine life

    healsode hreohmod,         þæt ic on holma geþring

    eorlscipe efnde,         ealdre geneðde,

    mærðo fremede;         he me mede gehet.

2135

    Ic ða ðæs wælmes,         þe is wide cuð,

    grimne gryrelicne         grundhyrde fond;

    þær unc hwile wæs         hand gemæne,

    holm heolfre weoll,         ond ic heafde becearf

    in ðam guðsele         Grendeles modor

2140

    eacnum ecgum,         unsofte þonan

    feorh oðferede.         Næs ic fæge þa gyt,

    ac me eorla hleo         eft gesealde

    maðma menigeo,         maga Healfdenes.

    Swa se ðeodkyning         þeawum lyfde.

2145

    Nealles ic ðam leanum         forloren hæfde,

    mægnes mede,         ac he me maðmas geaf,

    sunu Healfdenes,         on minne sylfes dom;

    ða ic ðe, beorncyning,         bringan wylle,

    estum geywan.         Gen is eall æt ðe

2150

    lissa gelong;         ic lyt hafo

    heafodmaga         nefne, Hygelac, ðec."

    Het ða in beran         eaforheafodsegn,

    heaðosteapne helm,         hare byrnan,

    guðsweord geatolic,         gyd æfter wræc:

2155

    "Me ðis hildesceorp         Hroðgar sealde,

    snotra fengel,         sume worde het

    þæt ic his ærest ðe         est gesægde;

    cwæð þæt hyt hæfde         Hiorogar cyning,

    leod Scyldunga         lange hwile;

2160

    no ðy ær suna sinum         syllan wolde,

    hwatum Heorowearde,         þeah he him hold wære,

    breostgewædu.         Bruc ealles well!"

    Hyrde ic þæt þam frætwum         feower mearas

    lungre, gelice,         last weardode,

2165

    æppelfealuwe;         he him est geteah

    meara ond maðma.         Swa sceal mæg don,

    nealles inwitnet         oðrum bregdon

    dyrnum cræfte,         deað renian

    hondgesteallan.         Hygelace wæs,

2170

    niða heardum,         nefa swyðe hold,

    ond gehwæðer oðrum         hroþra gemyndig.

    Hyrde ic þæt he ðone healsbeah         Hygde gesealde,

    wrætlicne wundurmaððum,         ðone þe him Wealhðeo geaf,

    ðeodnes dohtor,         þrio wicg somod

2175

    swancor ond sadolbeorht;         hyre syððan wæs

    æfter beahðege         breost geweorðod.

    Swa bealdode         bearn Ecgðeowes,

    guma guðum cuð,         godum dædum,

    dreah æfter dome,         nealles druncne slog

2180

    heorðgeneatas;         næs him hreoh sefa,

    ac he mancynnes         mæste cræfte

    ginfæstan gife,         þe him god sealde,

    heold hildedeor.         Hean wæs lange,

    swa hyne Geata bearn         godne ne tealdon,

2185

    ne hyne on medobence         micles wyrðne

    drihten Wedera         gedon wolde;

    swyðe wendon         þæt he sleac wære,

    æðeling unfrom.         Edwenden cwom

    tireadigum menn         torna gehwylces.

2190

    Het ða eorla hleo         in gefetian,

    heaðorof cyning,         Hreðles lafe

    golde gegyrede;         næs mid Geatum ða

    sincmaðþum selra         on sweordes had;

    þæt he on Biowulfes         bearm alegde

2195

    ond him gesealde         seofan þusendo,

    bold ond bregostol.         Him wæs bam samod

    on ðam leodscipe         lond gecynde,

    eard, eðelriht,         oðrum swiðor

    side rice         þam ðær selra wæs.

2200

    Eft þæt geiode         ufaran dogrum

    hildehlæmmum,         syððan Hygelac læg

    ond Heardrede         hildemeceas

    under bordhreoðan         to bonan wurdon,

    ða hyne gesohtan         on sigeþeode

2205

    hearde hildefrecan,         Heaðoscilfingas,

    niða genægdan         nefan Hererices,

    syððan Beowulfe         brade rice

    on hand gehwearf;         he geheold tela

    fiftig wintra         (wæs ða frod cyning,

2210

    eald eþelweard),         oððæt an ongan

    deorcum nihtum         draca ricsian,

    se ðe on heaum hofe         hord beweotode,

    stanbeorh steapne;         stig under læg,

    eldum uncuð.         þær on innan giong

2215

    niða nathwylc,         se ðe neh gefeng

    hæðnum horde,         hond ......,

    since fahne.         He þæt syððan ......,

    þeah ðe he slæpende         besyred wurde

    þeofes cræfte;         þæt sie ðiod onfand,

2220

    bufolc beorna,         þæt he gebolgen wæs.

    Nealles mid gewealdum         wyrmhord abræc

    sylfes willum,         se ðe him sare gesceod,

    ac for þreanedlan         þeow nathwylces

    hæleða bearna         heteswengeas fleah,

2225

    ærnes þearfa,         ond ðær inne fealh,

    secg synbysig,         sona onfunde

    þæt þær ðam gyste         gryrebroga stod;

    hwæðre earmsceapen        

            ...sceapen

2230

            þa hyne se fær begeat.

    Sincfæt ......;         þær wæs swylcra fela

    in ðam eorðhuse         ærgestreona,

    swa hy on geardagum         gumena nathwylc,

    eormenlafe         æþelan cynnes,

2235

    þanchycgende         þær gehydde,

    deore maðmas.         Ealle hie deað fornam

    ærran mælum,         ond se an ða gen

    leoda duguðe,         se ðær lengest hwearf,

    weard winegeomor,         wende þæs ylcan,

2240

    þæt he lytel fæc         longgestreona

    brucan moste.         Beorh eallgearo

    wunode on wonge         wæteryðum neah,

    niwe be næsse,         nearocræftum fæst.

    þær on innan bær         eorlgestreona

2245

    hringa hyrde         hordwyrðne dæl,

    fættan goldes,         fea worda cwæð:

    "Heald þu nu, hruse,         nu hæleð ne moston,

    eorla æhte!         Hwæt, hyt ær on ðe

    gode begeaton.         Guðdeað fornam,

2250

    feorhbealo frecne,         fyra gehwylcne

    leoda minra,         þara ðe þis lif ofgeaf,

    gesawon seledream.         Ic nah hwa sweord wege

    oððe feormie         fæted wæge,

    dryncfæt deore;         duguð ellor sceoc.

2255

    Sceal se hearda helm         hyrsted golde

    fætum befeallen;         feormynd swefað,

    þa ðe beadogriman         bywan sceoldon,

    ge swylce seo herepad,         sio æt hilde gebad

    ofer borda gebræc         bite irena,

2260

    brosnað æfter beorne.         Ne mæg byrnan hring

    æfter wigfruman         wide feran,

    hæleðum be healfe.         Næs hearpan wyn,

    gomen gleobeames,         ne god hafoc

    geond sæl swingeð,         ne se swifta mearh

2265

    burhstede beateð.         Bealocwealm hafað

    fela feorhcynna         forð onsended!"

    Swa giomormod         giohðo mænde

    an æfter eallum,         unbliðe hwearf

    dæges ond nihtes,         oððæt deaðes wylm

2270

    hran æt heortan.         Hordwynne fond

    eald uhtsceaða         opene standan,

    se ðe byrnende         biorgas seceð,

    nacod niðdraca,         nihtes fleogeð

    fyre befangen;         hyne foldbuend

2275

    swiðe ondrædað.         He gesecean sceall

    hord on hrusan,         þær he hæðen gold

    warað wintrum frod,         ne byð him wihte ðy sel.

    Swa se ðeodsceaða         þreo hund wintra

    heold on hrusan         hordærna sum,

2280

    eacencræftig,         oððæt hyne an abealch

    mon on mode;         mandryhtne bær

    fæted wæge,         frioðowære bæd

    hlaford sinne.         ða wæs hord rasod,

    onboren beaga hord,         bene getiðad

2285

    feasceaftum men.         Frea sceawode

    fira fyrngeweorc         forman siðe.

    þa se wyrm onwoc,         wroht wæs geniwad;

    stonc ða æfter stane,         stearcheort onfand

    feondes fotlast;         he to forð gestop

2290

    dyrnan cræfte         dracan heafde neah.

    Swa mæg unfæge         eaðe gedigan

    wean ond wræcsið,         se ðe waldendes

    hyldo gehealdeþ!         Hordweard sohte

    georne æfter grunde,         wolde guman findan,

2295

    þone þe him on sweofote         sare geteode,

    hat ond hreohmod         hlæw oft ymbehwearf

    ealne utanweardne,         ne ðær ænig mon

    on þære westenne;         hwæðre wiges gefeh,

    beaduwe weorces,         hwilum on beorh æthwearf,

2300

    sincfæt sohte.         He þæt sona onfand

    ðæt hæfde gumena sum         goldes gefandod,

    heahgestreona.         Hordweard onbad

    earfoðlice         oððæt æfen cwom;

    wæs ða gebolgen         beorges hyrde,

2305

    wolde se laða         lige forgyldan

    drincfæt dyre.         þa wæs dæg sceacen

    wyrme on willan;         no on wealle læg,

    bidan wolde,         ac mid bæle for,

    fyre gefysed.         Wæs se fruma egeslic

2310

    leodum on lande,         swa hyt lungre wearð

    on hyra sincgifan         sare geendod.

    ða se gæst ongan         gledum spiwan,

    beorht hofu bærnan;         bryneleoma stod

    eldum on andan.         No ðær aht cwices

2315

    lað lyftfloga         læfan wolde.

    Wæs þæs wyrmes wig         wide gesyne,

    nearofages nið         nean ond feorran,

    hu se guðsceaða         Geata leode

    hatode ond hynde;         hord eft gesceat,

2320

    dryhtsele dyrnne,         ær dæges hwile.

    Hæfde landwara         lige befangen,

    bæle ond bronde,         beorges getruwode,

    wiges ond wealles;         him seo wen geleah.

    þa wæs Biowulfe         broga gecyðed

2325

    snude to soðe,         þæt his sylfes ham,

    bolda selest,         brynewylmum mealt,

    gifstol Geata.         þæt ðam godan wæs

    hreow on hreðre,         hygesorga mæst;

    wende se wisa         þæt he wealdende

2330

    ofer ealde riht,         ecean dryhtne,

    bitre gebulge.         Breost innan weoll

    þeostrum geþoncum,         swa him geþywe ne wæs.

    Hæfde ligdraca         leoda fæsten,

    ealond utan,         eorðweard ðone

2335

    gledum forgrunden;         him ðæs guðkyning,

    Wedera þioden,         wræce leornode.

    Heht him þa gewyrcean         wigendra hleo

    eallirenne,         eorla dryhten,

    wigbord wrætlic;         wisse he gearwe

2340

    þæt him holtwudu         helpan ne meahte,

    lind wið lige.         Sceolde lændaga

    æþeling ærgod         ende gebidan,

    worulde lifes,         ond se wyrm somod,

    þeah ðe hordwelan         heolde lange.

2345

    Oferhogode ða         hringa fengel

    þæt he þone widflogan         weorode gesohte,

    sidan herge;         no he him þa sæcce ondred,

    ne him þæs wyrmes wig         for wiht dyde,

    eafoð ond ellen,         forðon he ær fela

2350

    nearo neðende         niða gedigde,

    hildehlemma,         syððan he Hroðgares,

    sigoreadig secg,         sele fælsode

    ond æt guðe forgrap         Grendeles mægum

    laðan cynnes.         No þæt læsest wæs

2355

    hondgemota,         þær mon Hygelac sloh,

    syððan Geata cyning         guðe ræsum,

    freawine folca         Freslondum on,

    Hreðles eafora         hiorodryncum swealt,

    bille gebeaten.         þonan Biowulf com

2360

    sylfes cræfte,         sundnytte dreah;

    hæfde him on earme         ana XXX

    hildegeatwa,         þa he to holme beag.

    Nealles Hetware         hremge þorfton

    feðewiges,         þe him foran ongean

2365

    linde bæron;         lyt eft becwom

    fram þam hildfrecan         hames niosan.

    Oferswam ða sioleða bigong         sunu Ecgðeowes,

    earm anhaga,         eft to leodum;

    þær him Hygd gebead         hord ond rice,

2370

    beagas ond bregostol,         bearne ne truwode

    þæt he wið ælfylcum         eþelstolas

    healdan cuðe,         ða wæs Hygelac dead.

    No ðy ær feasceafte         findan meahton

    æt ðam æðelinge         ænige ðinga,

2375

    þæt he Heardrede         hlaford wære

    oððe þone cynedom         ciosan wolde;

    hwæðre he him on folce         freondlarum heold,

    estum mid are,         oððæt he yldra wearð,

    Wedergeatum weold.         Hyne wræcmæcgas

2380

    ofer sæ sohtan,         suna Ohteres;

    hæfdon hy forhealden         helm Scylfinga,

    þone selestan         sæcyninga

    þara ðe in Swiorice         sinc brytnade,

    mærne þeoden.         Him þæt to mearce wearð;

2385

    he þær for feorme         feorhwunde hleat

    sweordes swengum,         sunu Hygelaces,

    ond him eft gewat         Ongenðioes bearn

    hames niosan,         syððan Heardred læg,

    let ðone bregostol         Biowulf healdan,

2390

    Geatum wealdan.         þæt wæs god cyning!

    Se ðæs leodhryres         lean gemunde

    uferan dogrum,         Eadgilse wearð

    feasceaftum freond,         folce gestepte

    ofer sæ side         sunu Ohteres,

2395

    wigum ond wæpnum;         he gewræc syððan

    cealdum cearsiðum,         cyning ealdre bineat.

    Swa he niða gehwane         genesen hæfde,

    sliðra geslyhta,         sunu Ecgðiowes,

    ellenweorca,         oð ðone anne dæg

2400

    þe he wið þam wyrme         gewegan sceolde.

    Gewat þa XIIa sum         torne gebolgen

    dryhten Geata         dracan sceawian.

    Hæfde þa gefrunen         hwanan sio fæhð aras,

    bealonið biorna;         him to bearme cwom

2405

    maðþumfæt mære         þurh ðæs meldan hond.

    Se wæs on ðam ðreate         þreotteoða secg,

    se ðæs orleges         or onstealde,

    hæft hygegiomor,         sceolde hean ðonon

    wong wisian.         He ofer willan giong

2410

    to ðæs ðe he eorðsele         anne wisse,

    hlæw under hrusan         holmwylme neh,

    yðgewinne;         se wæs innan full

    wrætta ond wira.         Weard unhiore,

    gearo guðfreca,         goldmaðmas heold,

2415

    eald under eorðan.         Næs þæt yðe ceap

    to gegangenne         gumena ænigum!

    Gesæt ða on næsse         niðheard cyning,

    þenden hælo abead         heorðgeneatum,

    goldwine Geata.         Him wæs geomor sefa,

2420

    wæfre ond wælfus,         wyrd ungemete neah,

    se ðone gomelan         gretan sceolde,

    secean sawle hord,         sundur gedælan

    lif wið lice,         no þon lange wæs

    feorh æþelinges         flæsce bewunden.

2425

    Biowulf maþelade,         bearn Ecgðeowes:

    "Fela ic on giogoðe         guðræsa genæs,

    orleghwila;         ic þæt eall gemon.

    Ic wæs syfanwintre,         þa mec sinca baldor,

    freawine folca,         æt minum fæder genam;

2430

    heold mec ond hæfde         Hreðel cyning,

    geaf me sinc ond symbel,         sibbe gemunde.

    Næs ic him to life         laðra owihte,

    beorn in burgum,         þonne his bearna hwylc,

    Herebeald ond Hæðcyn         oððe Hygelac min.

2435

    Wæs þam yldestan         ungedefelice

    mæges dædum         morþorbed stred,

    syððan hyne Hæðcyn         of hornbogan,

    his freawine,         flane geswencte,

    miste mercelses         ond his mæg ofscet,

2440

    broðor oðerne         blodigan gare.

    þæt wæs feohleas gefeoht,         fyrenum gesyngad,

    hreðre hygemeðe;         sceolde hwæðre swa þeah

    æðeling unwrecen         ealdres linnan.

    Swa bið geomorlic         gomelum ceorle

2445

    to gebidanne,         þæt his byre ride

    giong on galgan,         þonne he gyd wrece,

    sarigne sang,         þonne his sunu hangað

    hrefne to hroðre,         ond he him helpe ne mæg,

    eald ond infrod,         ænige gefremman.

2450

    Symble bið gemyndgad         morna gehwylce

    eaforan ellorsið;         oðres ne gymeð

    to gebidanne         burgum in innan

    yrfeweardas,         þonne se an hafað

    þurh deaðes nyd         dæda gefondad.

2455

    Gesyhð sorhcearig         on his suna bure

    winsele westne,         windge reste

    reote berofene.         Ridend swefað,

    hæleð in hoðman;         nis þær hearpan sweg,

    gomen in geardum,         swylce ðær iu wæron.

2460

    Gewiteð þonne on sealman,         sorhleoð gæleð

    an æfter anum;         þuhte him eall to rum,

    wongas ond wicstede.         Swa Wedra helm

    æfter Herebealde         heortan sorge

    weallende wæg.         Wihte ne meahte

2465

    on ðam feorhbonan         fæghðe gebetan;

    no ðy ær he þone heaðorinc         hatian ne meahte

    laðum dædum,         þeah him leof ne wæs.

    He ða mid þære sorhge,         þe him swa sar belamp,

    gumdream ofgeaf,         godes leoht geceas,

2470

    eaferum læfde,         swa deð eadig mon,

    lond ond leodbyrig,         þa he of life gewat.

    þa wæs synn ond sacu         Sweona ond Geata

    ofer wid wæter,         wroht gemæne,

    herenið hearda,         syððan Hreðel swealt,

2475

    oððe him Ongenðeowes         eaferan wæran

    frome, fyrdhwate,         freode ne woldon

    ofer heafo healdan,         ac ymb Hreosnabeorh

    eatolne inwitscear         oft gefremedon.

    þæt mægwine         mine gewræcan,

2480

    fæhðe ond fyrene,         swa hyt gefræge wæs,

    þeah ðe oðer his         ealdre gebohte,

    heardan ceape;         Hæðcynne wearð,

    Geata dryhtne,         guð onsæge.

    þa ic on morgne gefrægn         mæg oðerne

2485

    billes ecgum         on bonan stælan,

    þær Ongenþeow         Eofores niosað.

    Guðhelm toglad,         gomela Scylfing

    hreas hildeblac;         hond gemunde

    fæhðo genoge,         feorhsweng ne ofteah.

2490

    Ic him þa maðmas,         þe he me sealde,

    geald æt guðe,         swa me gifeðe wæs,

    leohtan sweorde;         he me lond forgeaf,

    eard, eðelwyn.         Næs him ænig þearf

    þæt he to Gifðum         oððe to Gardenum

2495

    oððe in Swiorice         secean þurfe

    wyrsan wigfrecan,         weorðe gecypan.

    Symle ic him on feðan         beforan wolde,

    ana on orde,         ond swa to aldre sceall

    sæcce fremman,         þenden þis sweord þolað,

2500

    þæt mec ær ond sið         oft gelæste.

    Syððan ic for dugeðum         Dæghrefne wearð

    to handbonan,         Huga cempan;

    nalles he ða frætwe         Frescyninge,

    breostweorðunge,         bringan moste,

2505

    ac in compe gecrong         cumbles hyrde,

    æþeling on elne;         ne wæs ecg bona,

    ac him hildegrap         heortan wylmas,

    banhus gebræc.         Nu sceall billes ecg,

    hond ond heard sweord,         ymb hord wigan."

2510

    Beowulf maðelode,         beotwordum spræc

    niehstan siðe:         "Ic geneðde fela

    guða on geogoðe;         gyt ic wylle,

    frod folces weard,         fæhðe secan,

    mærðu fremman,         gif mec se mansceaða

2515

    of eorðsele         ut geseceð."

    Gegrette ða         gumena gehwylcne,

    hwate helmberend,         hindeman siðe,

    swæse gesiðas:         "Nolde ic sweord beran,

    wæpen to wyrme,         gif ic wiste hu

2520

    wið ðam aglæcean         elles meahte

    gylpe wiðgripan,         swa ic gio wið Grendle dyde.

    Ac ic ðær heaðufyres         hates wene,

    oreðes ond attres;         forðon ic me on hafu

    bord ond byrnan.         Nelle ic beorges weard

2525

    forfleon fotes trem,         ac unc furður sceal

    weorðan æt wealle,         swa unc wyrd geteoð,

    metod manna gehwæs.         Ic eom on mode from

    þæt ic wið þone guðflogan         gylp ofersitte.

    Gebide ge on beorge         byrnum werede,

2530

    secgas on searwum,         hwæðer sel mæge

    æfter wælræse         wunde gedygan

    uncer twega.         Nis þæt eower sið

    ne gemet mannes,         nefne min anes,

    þæt he wið aglæcean         eofoðo dæle,

2535

    eorlscype efne.         Ic mid elne sceall

    gold gegangan,         oððe guð nimeð,

    feorhbealu frecne,         frean eowerne!"

    Aras ða bi ronde         rof oretta,

    heard under helme,         hiorosercean bær

2540

    under stancleofu,         strengo getruwode

    anes mannes.         Ne bið swylc earges sið!

    Geseah ða be wealle         se ðe worna fela,

    gumcystum god,         guða gedigde,

    hildehlemma,         þonne hnitan feðan,

2545

    stondan stanbogan,         stream ut þonan

    brecan of beorge.         Wæs þære burnan wælm

    heaðofyrum hat;         ne meahte horde neah

    unbyrnende         ænige hwile

    deop gedygan         for dracan lege.

2550

    Let ða of breostum,         ða he gebolgen wæs,

    Wedergeata leod         word ut faran,

    stearcheort styrmde;         stefn in becom

    heaðotorht hlynnan         under harne stan.

    Hete wæs onhrered,         hordweard oncniow

2555

    mannes reorde;         næs ðær mara fyrst

    freode to friclan.         From ærest cwom

    oruð aglæcean         ut of stane,

    hat hildeswat.         Hruse dynede.

    Biorn under beorge         bordrand onswaf

2560

    wið ðam gryregieste,         Geata dryhten;

    ða wæs hringbogan         heorte gefysed

    sæcce to seceanne.         Sweord ær gebræd

    god guðcyning,         gomele lafe,

    ecgum unslaw;         æghwæðrum wæs

2565

    bealohycgendra         broga fram oðrum.

    Stiðmod gestod         wið steapne rond

    winia bealdor,         ða se wyrm gebeah

    snude tosomne;         he on searwum bad.

    Gewat ða byrnende         gebogen scriðan,

2570

    to gescipe scyndan.         Scyld wel gebearg

    life ond lice         læssan hwile

    mærum þeodne         þonne his myne sohte,

    ðær he þy fyrste,         forman dogore

    wealdan moste         swa him wyrd ne gescraf

2575

    hreð æt hilde.         Hond up abræd

    Geata dryhten,         gryrefahne sloh

    incgelafe,         þæt sio ecg gewac

    brun on bane,         bat unswiðor

    þonne his ðiodcyning         þearfe hæfde,

2580

    bysigum gebæded.         þa wæs beorges weard

    æfter heaðuswenge         on hreoum mode,

    wearp wælfyre;         wide sprungon

    hildeleoman.         Hreðsigora ne gealp

    goldwine Geata;         guðbill geswac,

2585

    nacod æt niðe,         swa hyt no sceolde,

    iren ærgod.         Ne wæs þæt eðe sið,

    þæt se mæra         maga Ecgðeowes

    grundwong þone         ofgyfan wolde;

    sceolde ofer willan         wic eardian

2590

    elles hwergen,         swa sceal æghwylc mon

    alætan lændagas.         Næs ða long to ðon

    þæt ða aglæcean hy         eft gemetton.

    Hyrte hyne hordweard         (hreðer æðme weoll)

    niwan stefne;         nearo ðrowode,

2595

    fyre befongen,         se ðe ær folce weold.

    Nealles him on heape         handgesteallan,

    æðelinga bearn,         ymbe gestodon

    hildecystum,         ac hy on holt bugon,

    ealdre burgan.         Hiora in anum weoll

2600

    sefa wið sorgum;         sibb æfre ne mæg

    wiht onwendan         þam ðe wel þenceð.

    Wiglaf wæs haten         Weoxstanes sunu,

    leoflic lindwiga,         leod Scylfinga,

    mæg ælfheres;         geseah his mondryhten

2605

    under heregriman         hat þrowian.

    Gemunde ða ða are         þe he him ær forgeaf,

    wicstede weligne         Wægmundinga,

    folcrihta gehwylc,         swa his fæder ahte.

    Ne mihte ða forhabban;         hond rond gefeng,

2610

    geolwe linde,         gomel swyrd geteah,

    þæt wæs mid eldum         Eanmundes laf,

    suna Ohteres.         þam æt sæcce wearð,

    wræccan wineleasum,         Weohstan bana

    meces ecgum,         ond his magum ætbær

2615

    brunfagne helm,         hringde byrnan,

    eald sweord etonisc;         þæt him Onela forgeaf,

    his gædelinges         guðgewædu,

    fyrdsearo fuslic,         no ymbe ða fæhðe spræc,

    þeah ðe he his broðor bearn         abredwade.

2620

    He frætwe geheold         fela missera,

    bill ond byrnan,         oððæt his byre mihte

    eorlscipe efnan         swa his ærfæder;

    geaf him ða mid Geatum         guðgewæda,

    æghwæs unrim,         þa he of ealdre gewat,

2625

    frod on forðweg.         þa wæs forma sið

    geongan cempan,         þæt he guðe ræs

    mid his freodryhtne         fremman sceolde.

    Ne gemealt him se modsefa,         ne his mæges laf

    gewac æt wige;         þæt se wyrm onfand,

2630

    syððan hie togædre         gegan hæfdon.

    Wiglaf maðelode,         wordrihta fela

    sægde gesiðum         (him wæs sefa geomor):

    "Ic ðæt mæl geman,         þær we medu þegun,

    þonne we geheton         ussum hlaforde

2635

    in biorsele,         ðe us ðas beagas geaf,

    þæt we him ða guðgetawa         gyldan woldon

    gif him þyslicu         þearf gelumpe,

    helmas ond heard sweord.         ðe he usic on herge geceas

    to ðyssum siðfate         sylfes willum,

2640

    onmunde usic mærða,         ond me þas maðmas geaf,

    þe he usic garwigend         gode tealde,

    hwate helmberend,         þeah ðe hlaford us

    þis ellenweorc         ana aðohte

    to gefremmanne,         folces hyrde,

2645

    for ðam he manna mæst         mærða gefremede,

    dæda dollicra.         Nu is se dæg cumen

    þæt ure mandryhten         mægenes behofað,

    godra guðrinca;         wutun gongan to,

    helpan hildfruman,         þenden hyt sy,

2650

    gledegesa grim.         God wat on mec

    þæt me is micle leofre         þæt minne lichaman

    mid minne goldgyfan         gled fæðmie.

    Ne þynceð me gerysne         þæt we rondas beren

    eft to earde,         nemne we æror mægen

2655

    fane gefyllan,         feorh ealgian

    Wedra ðeodnes.         Ic wat geare

    þæt næron ealdgewyrht,         þæt he ana scyle

    Geata duguðe         gnorn þrowian,

    gesigan æt sæcce;         urum sceal sweord ond helm,

2660

    byrne ond beaduscrud,         bam gemæne."

    Wod þa þurh þone wælrec,         wigheafolan bær

    frean on fultum,         fea worda cwæð:

    "Leofa Biowulf,         læst eall tela,

    swa ðu on geoguðfeore         geara gecwæde

2665

    þæt ðu ne alæte         be ðe lifigendum

    dom gedreosan.         Scealt nu dædum rof,

    æðeling anhydig,         ealle mægene

    feorh ealgian;         ic ðe fullæstu."

    æfter ðam wordum         wyrm yrre cwom,

2670

    atol inwitgæst,         oðre siðe

    fyrwylmum fah         fionda niosian,

    laðra manna;         ligyðum for.

    Born bord wið rond,         byrne ne meahte

    geongum garwigan         geoce gefremman,

2675

    ac se maga geonga         under his mæges scyld

    elne geeode,         þa his agen wæs

    gledum forgrunden.         þa gen guðcyning

    mærða gemunde,         mægenstrengo sloh

    hildebille,         þæt hyt on heafolan stod

2680

    niþe genyded;         Nægling forbærst,

    geswac æt sæcce         sweord Biowulfes,

    gomol ond grægmæl.         Him þæt gifeðe ne wæs

    þæt him irenna         ecge mihton

    helpan æt hilde;         wæs sio hond to strong,

2685

    se ðe meca gehwane,         mine gefræge,

    swenge ofersohte,         þonne he to sæcce bær

    wæpen wundrum heard;         næs him wihte ðe sel.

    þa wæs þeodsceaða         þriddan siðe,

    frecne fyrdraca,         fæhða gemyndig,

2690

    ræsde on ðone rofan,         þa him rum ageald,

    hat ond heaðogrim,         heals ealne ymbefeng

    biteran banum;         he geblodegod wearð

    sawuldriore,         swat yðum weoll.

    ða ic æt þearfe gefrægn         þeodcyninges

2695

    andlongne eorl         ellen cyðan,

    cræft ond cenðu,         swa him gecynde wæs.

    Ne hedde he þæs heafolan,         ac sio hand gebarn

    modiges mannes,         þær he his mæges healp,

    þæt he þone niðgæst         nioðor hwene sloh,

2700

    secg on searwum,         þæt ðæt sweord gedeaf,

    fah ond fæted,         þæt ðæt fyr ongon

    sweðrian syððan.         þa gen sylf cyning

    geweold his gewitte,         wællseaxe gebræd

    biter ond beaduscearp,         þæt he on byrnan wæg;

2705

    forwrat Wedra helm         wyrm on middan.

    Feond gefyldan         (ferh ellen wræc),

    ond hi hyne þa begen         abroten hæfdon,

    sibæðelingas.         Swylc sceolde secg wesan,

    þegn æt ðearfe!         þæt ðam þeodne wæs

2710

    siðast sigehwila         sylfes dædum,

    worlde geweorces.         ða sio wund ongon,

    þe him se eorðdraca         ær geworhte,

    swelan ond swellan;         he þæt sona onfand,

    þæt him on breostum         bealoniðe weoll

2715

    attor on innan.         ða se æðeling giong

    þæt he bi wealle         wishycgende

    gesæt on sesse;         seah on enta geweorc,

    hu ða stanbogan         stapulum fæste

    ece eorðreced         innan healde.

2720

    Hyne þa mid handa         heorodreorigne,

    þeoden mærne,         þegn ungemete till

    winedryhten his         wætere gelafede,

    hilde sædne,         ond his helm onspeon.

    Biowulf maþelode         (he ofer benne spræc,

2725

    wunde wælbleate;         wisse he gearwe

    þæt he dæghwila         gedrogen hæfde,

    eorðan wynne;         ða wæs eall sceacen

    dogorgerimes,         deað ungemete neah):

    "Nu ic suna minum         syllan wolde

2730

    guðgewædu,         þær me gifeðe swa

    ænig yrfeweard         æfter wurde

    lice gelenge.         Ic ðas leode heold

    fiftig wintra;         næs se folccyning,

    ymbesittendra         ænig ðara,

2735

    þe mec guðwinum         gretan dorste,

    egesan ðeon.         Ic on earde bad

    mælgesceafta,         heold min tela,

    ne sohte searoniðas,         ne me swor fela

    aða on unriht.         Ic ðæs ealles mæg

2740

    feorhbennum seoc         gefean habban;

    for ðam me witan ne ðearf         waldend fira

    morðorbealo maga,         þonne min sceaceð

    lif of lice.         Nu ðu lungre geong

    hord sceawian         under harne stan,

2745

    Wiglaf leofa,         nu se wyrm ligeð,

    swefeð sare wund,         since bereafod.

    Bio nu on ofoste,         þæt ic ærwelan,

    goldæht ongite,         gearo sceawige

    swegle searogimmas,         þæt ic ðy seft mæge

2750

    æfter maððumwelan         min alætan

    lif ond leodscipe,         þone ic longe heold."

    ða ic snude gefrægn         sunu Wihstanes

    æfter wordcwydum         wundum dryhtne

    hyran heaðosiocum,         hringnet beran,

2755

    brogdne beadusercean         under beorges hrof.

    Geseah ða sigehreðig,         þa he bi sesse geong,

    magoþegn modig         maððumsigla fealo,

    gold glitinian         grunde getenge,

    wundur on wealle,         ond þæs wyrmes denn,

2760

    ealdes uhtflogan,         orcas stondan,

    fyrnmanna fatu         feormendlease,

    hyrstum behrorene;         þær wæs helm monig

    eald ond omig,         earmbeaga fela

    searwum gesæled.         Sinc eaðe mæg,

2765

    gold on grunde,         gumcynnes gehwone

    oferhigian,         hyde se ðe wylle.

    Swylce he siomian geseah         segn eallgylden

    heah ofer horde,         hondwundra mæst,

    gelocen leoðocræftum;         of ðam leoma stod,

2770

    þæt he þone grundwong         ongitan meahte,

    wræte giondwlitan.         Næs ðæs wyrmes þær

    onsyn ænig,         ac hyne ecg fornam.

    ða ic on hlæwe gefrægn         hord reafian,

    eald enta geweorc,         anne mannan,

2775

    him on bearm hladon         bunan ond discas

    sylfes dome;         segn eac genom,

    beacna beorhtost.         Bill ær gescod

    (ecg wæs iren)         ealdhlafordes

    þam ðara maðma         mundbora wæs

2780

    longe hwile,         ligegesan wæg

    hatne for horde,         hioroweallende

    middelnihtum,         oðþæt he morðre swealt.

    Ar wæs on ofoste,         eftsiðes georn,

    frætwum gefyrðred;         hyne fyrwet bræc,

2785

    hwæðer collenferð         cwicne gemette

    in ðam wongstede         Wedra þeoden

    ellensiocne,         þær he hine ær forlet.

    He ða mid þam maðmum         mærne þioden,

    dryhten sinne,         driorigne fand

2790

    ealdres æt ende;         he hine eft ongon

    wæteres weorpan,         oðþæt wordes ord

    breosthord þurhbræc.        

    gomel on giohðe         (gold sceawode):

    "Ic ðara frætwa         frean ealles ðanc,

2795

    wuldurcyninge,         wordum secge,

    ecum dryhtne,         þe ic her on starie,

    þæs ðe ic moste         minum leodum

    ær swyltdæge         swylc gestrynan.

    Nu ic on maðma hord         mine bebohte

2800

    frode feorhlege,         fremmað gena

    leoda þearfe;         ne mæg ic her leng wesan.

    Hatað heaðomære         hlæw gewyrcean

    beorhtne æfter bæle         æt brimes nosan;

    se scel to gemyndum         minum leodum

2805

    heah hlifian         on Hronesnæsse,

    þæt hit sæliðend         syððan hatan

    Biowulfes biorh,         ða ðe brentingas

    ofer floda genipu         feorran drifað."

    Dyde him of healse         hring gyldenne

2810

    þioden þristhydig,         þegne gesealde,

    geongum garwigan,         goldfahne helm,

    beah ond byrnan,         het hyne brucan well:

    "þu eart endelaf         usses cynnes,

    Wægmundinga.         Ealle wyrd forsweop

2815

    mine magas         to metodsceafte,

    eorlas on elne;         ic him æfter sceal."

    þæt wæs þam gomelan         gingæste word

    breostgehygdum,         ær he bæl cure,

    hate heaðowylmas;         him of hreðre gewat

2820

    sawol secean         soðfæstra dom.

    ða wæs gegongen         guman unfrodum

    earfoðlice,         þæt he on eorðan geseah

    þone leofestan         lifes æt ende

    bleate gebæran.         Bona swylce læg,

2825

    egeslic eorðdraca         ealdre bereafod,

    bealwe gebæded.         Beahhordum leng

    wyrm wohbogen         wealdan ne moste,

    ac hine irenna         ecga fornamon,

    hearde, heaðoscearde         homera lafe,

2830

    þæt se widfloga         wundum stille

    hreas on hrusan         hordærne neah.

    Nalles æfter lyfte         lacende hwearf

    middelnihtum,         maðmæhta wlonc

    ansyn ywde,         ac he eorðan gefeoll

2835

    for ðæs hildfruman         hondgeweorce.

    Huru þæt on lande         lyt manna ðah,

    mægenagendra,         mine gefræge,

    þeah ðe he dæda gehwæs         dyrstig wære,

    þæt he wið attorsceaðan         oreðe geræsde,

2840

    oððe hringsele         hondum styrede,

    gif he wæccende         weard onfunde

    buon on beorge.         Biowulfe wearð

    dryhtmaðma dæl         deaðe forgolden;

    hæfde æghwæðer         ende gefered

2845

    lænan lifes.         Næs ða lang to ðon

    þæt ða hildlatan         holt ofgefan,

    tydre treowlogan         tyne ætsomne.

    ða ne dorston ær         dareðum lacan

    on hyra mandryhtnes         miclan þearfe,

2850

    ac hy scamiende         scyldas bæran,

    guðgewædu,         þær se gomela læg,

    wlitan on Wilaf.         He gewergad sæt,

    feðecempa,         frean eaxlum neah,

    wehte hyne wætre;         him wiht ne speow.

2855

    Ne meahte he on eorðan,         ðeah he uðe wel,

    on ðam frumgare         feorh gehealdan,

    ne ðæs wealdendes         wiht oncirran;

    wolde dom godes         dædum rædan

    gumena gehwylcum,         swa he nu gen deð.

2860

    þa wæs æt ðam geongan         grim ondswaru

    eðbegete         þam ðe ær his elne forleas.

    Wiglaf maðelode,         Weohstanes sunu,

    sec, sarigferð         (seah on unleofe):

    "þæt, la, mæg secgan         se ðe wyle soð specan

2865

    þæt se mondryhten         se eow ða maðmas geaf,

    eoredgeatwe,         þe ge þær on standað,

    þonne he on ealubence         oft gesealde

    healsittendum         helm ond byrnan,

    þeoden his þegnum,         swylce he þrydlicost

2870

    ower feor oððe neah         findan meahte,

    þæt he genunga         guðgewædu

    wraðe forwurpe,         ða hyne wig beget.

    Nealles folccyning         fyrdgesteallum

    gylpan þorfte;         hwæðre him god uðe,

2875

    sigora waldend,         þæt he hyne sylfne gewræc

    ana mid ecge,         þa him wæs elnes þearf.

    Ic him lifwraðe         lytle meahte

    ætgifan æt guðe,         ond ongan swa þeah

    ofer min gemet         mæges helpan;

2880

    symle wæs þy sæmra,         þonne ic sweorde drep

    ferhðgeniðlan,         fyr unswiðor

    weoll of gewitte.         Wergendra to lyt

    þrong ymbe þeoden,         þa hyne sio þrag becwom.

    Nu sceal sincþego         ond swyrdgifu,

2885

    eall eðelwyn         eowrum cynne,

    lufen alicgean;         londrihtes mot

    þære mægburge         monna æghwylc

    idel hweorfan,         syððan æðelingas

    feorran gefricgean         fleam eowerne,

2890

    domleasan dæd.         Deað bið sella

    eorla gehwylcum         þonne edwitlif!"

    Heht ða þæt heaðoweorc         to hagan biodan

    up ofer ecgclif,         þær þæt eorlweorod

    morgenlongne dæg         modgiomor sæt,

2895

    bordhæbbende,         bega on wenum,

    endedogores         ond eftcymes

    leofes monnes.         Lyt swigode

    niwra spella         se ðe næs gerad,

    ac he soðlice         sægde ofer ealle:

2900

    "Nu is wilgeofa         Wedra leoda,

    dryhten Geata,         deaðbedde fæst,

    wunað wælreste         wyrmes dædum.

    Him on efn ligeð         ealdorgewinna

    sexbennum seoc;         sweorde ne meahte

2905

    on ðam aglæcean         ænige þinga

    wunde gewyrcean.         Wiglaf siteð

    ofer Biowulfe,         byre Wihstanes,

    eorl ofer oðrum         unlifigendum,

    healdeð higemæðum         heafodwearde

2910

    leofes ond laðes.         Nu ys leodum wen

    orleghwile,         syððan underne

    Froncum ond Frysum         fyll cyninges

    wide weorðeð.         Wæs sio wroht scepen

    heard wið Hugas,         syððan Higelac cwom

2915

    faran flotherge         on Fresna land,

    þær hyne Hetware         hilde genægdon,

    elne geeodon         mid ofermægene,

    þæt se byrnwiga         bugan sceolde,

    feoll on feðan,         nalles frætwe geaf

2920

    ealdor dugoðe.         Us wæs a syððan

    Merewioingas         milts ungyfeðe.

    Ne ic to Sweoðeode         sibbe oððe treowe

    wihte ne wene,         ac wæs wide cuð

    þætte Ongenðio         ealdre besnyðede

2925

    Hæðcen Hreþling         wið Hrefnawudu,

    þa for onmedlan         ærest gesohton

    Geata leode         Guðscilfingas.

    Sona him se froda         fæder Ohtheres,

    eald ond egesfull,         ondslyht ageaf,

2930

    abreot brimwisan,         bryd ahredde,

    gomela iomeowlan         golde berofene,

    Onelan modor         ond Ohtheres,

    ond ða folgode         feorhgeniðlan,

    oððæt hi oðeodon         earfoðlice

2935

    in Hrefnesholt         hlafordlease.

    Besæt ða sinherge         sweorda lafe,

    wundum werge,         wean oft gehet

    earmre teohhe         ondlonge niht,

    cwæð, he on mergenne         meces ecgum

2940

    getan wolde,         sum on galgtreowum

    fuglum to gamene.         Frofor eft gelamp

    sarigmodum         somod ærdæge,

    syððan hie Hygelaces         horn ond byman,

    gealdor ongeaton,         þa se goda com

2945

    leoda dugoðe         on last faran.

    Wæs sio swatswaðu         Sweona ond Geata,

    wælræs weora         wide gesyne,

    hu ða folc mid him         fæhðe towehton.

    Gewat him ða se goda         mid his gædelingum,

2950

    frod, felageomor,         fæsten secean,

    eorl Ongenþio,         ufor oncirde;

    hæfde Higelaces         hilde gefrunen,

    wlonces wigcræft,         wiðres ne truwode,

    þæt he sæmannum         onsacan mihte,

2955

    heaðoliðendum         hord forstandan,

    bearn ond bryde;         beah eft þonan

    eald under eorðweall.         þa wæs æht boden

    Sweona leodum,         segn Higelaces

    freoðowong þone         forð ofereodon,

2960

    syððan Hreðlingas         to hagan þrungon.

    þær wearð Ongenðiow         ecgum sweorda,

    blondenfexa,         on bid wrecen,

    þæt se þeodcyning         ðafian sceolde

    Eafores anne dom.         Hyne yrringa

2965

    Wulf Wonreding         wæpne geræhte,

    þæt him for swenge         swat ædrum sprong

    forð under fexe.         Næs he forht swa ðeh,

    gomela Scilfing,         ac forgeald hraðe

    wyrsan wrixle         wælhlem þone,

2970

    syððan ðeodcyning         þyder oncirde.

    Ne meahte se snella         sunu Wonredes

    ealdum ceorle         ondslyht giofan,

    ac he him on heafde         helm ær gescer,

    þæt he blode fah         bugan sceolde,

2975

    feoll on foldan;         næs he fæge þa git,

    ac he hyne gewyrpte,         þeah ðe him wund hrine.

    Let se hearda         Higelaces þegn

    bradne mece,         þa his broðor læg,

    eald sweord eotonisc,         entiscne helm

2980

    brecan ofer bordweal;         ða gebeah cyning,

    folces hyrde,         wæs in feorh dropen.

    ða wæron monige         þe his mæg wriðon,

    ricone arærdon,         ða him gerymed wearð

    þæt hie wælstowe         wealdan moston.

2985

    þenden reafode         rinc oðerne,

    nam on Ongenðio         irenbyrnan,

    heard swyrd hilted         ond his helm somod,

    hares hyrste         Higelace bær.

    He ðam frætwum feng         ond him fægre gehet

2990

    leana mid leodum,         ond gelæste swa;

    geald þone guðræs         Geata dryhten,

    Hreðles eafora,         þa he to ham becom,

    Iofore ond Wulfe         mid ofermaðmum,

    sealde hiora gehwæðrum         hund þusenda

2995

    landes ond locenra beaga         (ne ðorfte him ða lean oðwitan

    mon on middangearde),         syððan hie ða mærða geslogon,

    ond ða Iofore forgeaf         angan dohtor,

    hamweorðunge,         hyldo to wedde.

    þæt ys sio fæhðo         ond se feondscipe,

3000

    wælnið wera,         ðæs ðe ic wen hafo,

    þe us seceað to         Sweona leoda,

    syððan hie gefricgeað         frean userne

    ealdorleasne,         þone ðe ær geheold

    wið hettendum         hord ond rice

3005

    æfter hæleða hryre,         hwate Scildingas,

    folcred fremede         oððe furður gen

    eorlscipe efnde.         Nu is ofost betost

    þæt we þeodcyning         þær sceawian

    ond þone gebringan,         þe us beagas geaf,

3010

    on adfære.         Ne scel anes hwæt

    meltan mid þam modigan,         ac þær is maðma hord,

    gold unrime         grimme geceapod,

    ond nu æt siðestan         sylfes feore

    beagas gebohte.         þa sceall brond fretan,

3015

    æled þeccean,         nalles eorl wegan

    maððum to gemyndum,         ne mægð scyne

    habban on healse         hringweorðunge,

    ac sceal geomormod,         golde bereafod,

    oft nalles æne         elland tredan,

3020

    nu se herewisa         hleahtor alegde,

    gamen ond gleodream.         Forðon sceall gar wesan

    monig, morgenceald,         mundum bewunden,

    hæfen on handa,         nalles hearpan sweg

    wigend weccean,         ac se wonna hrefn

3025

    fus ofer fægum         fela reordian,

    earne secgan         hu him æt æte speow,

    þenden he wið wulf         wæl reafode."

    Swa se secg hwata         secggende wæs

    laðra spella;         he ne leag fela

3030

    wyrda ne worda.         Weorod eall aras;

    eodon unbliðe         under Earnanæs,

    wollenteare         wundur sceawian.

    Fundon ða on sande         sawulleasne

    hlimbed healdan         þone þe him hringas geaf

3035

    ærran mælum;         þa wæs endedæg

    godum gegongen,         þæt se guðcyning,

    Wedra þeoden,         wundordeaðe swealt.

    ær hi þær gesegan         syllicran wiht,

    wyrm on wonge         wiðerræhtes þær

3040

    laðne licgean;         wæs se legdraca

    grimlic, gryrefah,         gledum beswæled.

    Se wæs fiftiges         fotgemearces

    lang on legere,         lyftwynne heold

    nihtes hwilum,         nyðer eft gewat

3045

    dennes niosian;         wæs ða deaðe fæst,

    hæfde eorðscrafa         ende genyttod.

    Him big stodan         bunan ond orcas,

    discas lagon         ond dyre swyrd,

    omige, þurhetone,         swa hie wið eorðan fæðm

3050

    þusend wintra         þær eardodon.

    þonne wæs þæt yrfe,         eacencræftig,

    iumonna gold         galdre bewunden,

    þæt ðam hringsele         hrinan ne moste

    gumena ænig,         nefne god sylfa,

3055

    sigora soðcyning,         sealde þam ðe he wolde

    (he is manna gehyld)         hord openian,

    efne swa hwylcum manna         swa him gemet ðuhte.

    þa wæs gesyne         þæt se sið ne ðah

    þam ðe unrihte         inne gehydde

3060

    wræte under wealle.         Weard ær ofsloh

    feara sumne;         þa sio fæhð gewearð

    gewrecen wraðlice.         Wundur hwar þonne

    eorl ellenrof         ende gefere

    lifgesceafta,         þonne leng ne mæg

3065

    mon mid his magum         meduseld buan.

    Swa wæs Biowulfe,         þa he biorges weard

    sohte, searoniðas;         seolfa ne cuðe

    þurh hwæt his worulde gedal         weorðan sceolde.

    Swa hit oð domes dæg         diope benemdon

3070

    þeodnas mære,         þa ðæt þær dydon,

    þæt se secg wære         synnum scildig,

    hergum geheaðerod,         hellbendum fæst,

    wommum gewitnad,         se ðone wong strude,

    næs he goldhwæte         gearwor hæfde

3075

    agendes est         ær gesceawod.

    Wiglaf maðelode,         Wihstanes sunu:

    "Oft sceall eorl monig         anes willan

    wræc adreogan,         swa us geworden is.

    Ne meahton we gelæran         leofne þeoden,

3080

    rices hyrde,         ræd ænigne,

    þæt he ne grette         goldweard þone,

    lete hyne licgean         þær he longe wæs,

    wicum wunian         oð woruldende;

    heold on heahgesceap.         Hord ys gesceawod,

3085

    grimme gegongen;         wæs þæt gifeðe to swið

    þe ðone þeodcyning         þyder ontyhte.

    Ic wæs þær inne         ond þæt eall geondseh,

    recedes geatwa,         þa me gerymed wæs,

    nealles swæslice         sið alyfed

3090

    inn under eorðweall.         Ic on ofoste gefeng

    micle mid mundum         mægenbyrðenne

    hordgestreona,         hider ut ætbær

    cyninge minum.         Cwico wæs þa gena,

    wis ond gewittig;         worn eall gespræc

3095

    gomol on gehðo         ond eowic gretan het,

    bæd þæt ge geworhton         æfter wines dædum

    in bælstede         beorh þone hean,

    micelne ond mærne,         swa he manna wæs

    wigend weorðfullost         wide geond eorðan,

3100

    þenden he burhwelan         brucan moste.

    Uton nu efstan         oðre siðe,

    seon ond secean         searogimma geþræc,

    wundur under wealle;         ic eow wisige,

    þæt ge genoge         neon sceawiað

3105

    beagas ond brad gold.         Sie sio bær gearo,

    ædre geæfned,         þonne we ut cymen,

    ond þonne geferian         frean userne,

    leofne mannan,         þær he longe sceal

    on ðæs waldendes         wære geþolian."

3110

    Het ða gebeodan         byre Wihstanes,

    hæle hildedior,         hæleða monegum,

    boldagendra,         þæt hie bælwudu

    feorran feredon,         folcagende,

    godum togenes:         "Nu sceal gled fretan,

3115

    weaxan wonna leg         wigena strengel,

    þone ðe oft gebad         isernscure,

    þonne stræla storm         strengum gebæded

    scoc ofer scildweall,         sceft nytte heold,

    feðergearwum fus         flane fulleode."

3120

    Huru se snotra         sunu Wihstanes

    acigde of corðre         cyninges þegnas

    syfone tosomne,         þa selestan,

    eode eahta sum         under inwithrof

    hilderinca;         sum on handa bær

3125

    æledleoman,         se ðe on orde geong.

    Næs ða on hlytme         hwa þæt hord strude,

    syððan orwearde         ænigne dæl

    secgas gesegon         on sele wunian,

    læne licgan;         lyt ænig mearn

3130

    þæt hi ofostlice         ut geferedon

    dyre maðmas.         Dracan ec scufun,

    wyrm ofer weallclif,         leton weg niman,

    flod fæðmian         frætwa hyrde.

    þa wæs wunden gold         on wæn hladen,

3135

    æghwæs unrim,         æþeling boren,

    har hilderinc         to Hronesnæsse.

    Him ða gegiredan         Geata leode

    ad on eorðan         unwaclicne,

    helmum behongen,         hildebordum,

3140

    beorhtum byrnum,         swa he bena wæs;

    alegdon ða tomiddes         mærne þeoden

    hæleð hiofende,         hlaford leofne.

    Ongunnon þa on beorge         bælfyra mæst

    wigend weccan;         wudurec astah,

3145

    sweart ofer swioðole,         swogende leg

    wope bewunden         (windblond gelæg),

    oðþæt he ða banhus         gebrocen hæfde,

    hat on hreðre.         Higum unrote

    modceare mændon,         mondryhtnes cwealm;

3150

    swylce giomorgyd         Geatisc meowle

            bundenheorde

    song sorgcearig         swiðe geneahhe

    þæt hio hyre heofungdagas         hearde ondrede,

    wælfylla worn,         werudes egesan,

3155

    hynðo ond hæftnyd.         Heofon rece swealg.

    Geworhton ða         Wedra leode

    hleo on hoe,         se wæs heah ond brad,

    wægliðendum         wide gesyne,

    ond betimbredon         on tyn dagum

3160

    beadurofes becn,         bronda lafe

    wealle beworhton,         swa hyt weorðlicost

    foresnotre men         findan mihton.

    Hi on beorg dydon         beg ond siglu,

    eall swylce hyrsta,         swylce on horde ær

3165

    niðhedige men         genumen hæfdon,

    forleton eorla gestreon         eorðan healdan,

    gold on greote,         þær hit nu gen lifað

    eldum swa unnyt         swa hit æror wæs.

    þa ymbe hlæw riodan         hildediore,

3170

    æþelinga bearn,         ealra twelfe,

    woldon ceare cwiðan         ond kyning mænan,

    wordgyd wrecan         ond ymb wer sprecan;

    eahtodan eorlscipe         ond his ellenweorc

    duguðum demdon,         swa hit gedefe bið

3175

    þæt mon his winedryhten         wordum herge,

    ferhðum freoge,         þonne he forð scile

    of lichaman         læded weorðan.

    Swa begnornodon         Geata leode

    hlafordes hryre,         heorðgeneatas,

3180

    cwædon þæt he wære         wyruldcyninga

    manna mildust         ond monðwærust,

    leodum liðost         ond lofgeornost.